Efesliler

Yazar

Erken dönemdeki kilisede hiç kimse bu mektubu Pavlus’un yazdığından şüphe duymamıştır. Ne var ki, bazı çağdaş uzmanlar Pavlus’un adına başka bir yazarın yazdığını savunmaktalardır. Şöyle derler: (1) Efesliler Mektubu, Pavlus’un mektuplarından farklı bir üsluba ve sözcük dağarcığına sahiptir; (2) Efesliler Mektubu, kiliseye ve evliliğe bakışında Pavlus’un teolojisinin ötesine geçer ve Mesih’in ikinci gelişine yaptığı karakteristik vurguyu içermez; (3) Efesliler Mektubu, Koloseliler’e bir şekilde benzemektedir ki bu da Pavlus’un tarzını taklit eden biri tarafından yazıldığını kanıtlamaktadır; (4) Başka bir yazar Pavlus’u onurlandırmak için onun adını kullanmış ve ilk Hristiyanlar arasında kabul gördüğü üzere takma bir ad kullanmış olabilir.

Ortaya atılan bu argümanlara yanıt olarak şunları söyleyebiliriz: (1) Bir yazar farklı durumlara istinaden yazarken, üslup ve sözcük dağarcığı açısından oldukça çok yönlü olabilir. Yeni Antlaşma mektupları gibi kısa yazılar, bize bir yazarın yazılarının ayırt edici üslubuna ve sözcük dağarcığına ilişkin ince çizgiler çizebilecek kadar büyük bir örnek vermemektedir; (2) Pavlus’un hiçbir mektubu onun tüm öğretilerini kapsamaz; dolayısıyla da Efesliler Mektubu Pavlus’un diğer yazılarıyla çelişmemekle birlikte onlara bazı nüanslar eklediği için şaşırmamalıyız. Ayrıca Pavlus’un büyük oranda değindiği temalar da bu mektupta ihmal edilmiş değildir. Örneğin, bu mektup Mesih’in gelişinin umudu hakkında çok şey söylemektedir (1:10-11, 14, 18; 2:7; 4:4, 10, 13, 30; 5:5-6,27; 6:8); (3) Efesliler’in Koloseliler’le olan benzerlikleri etkileyicidir ancak aynı yazarın farklı durumlardaki iki kiliseye hitap etmesiyle açıklanabilir; (4) Bir elçinin kimliğine bürünmek ilk kilisede kabul edilemezdi. Hem Tertullianus hem de Antakyalı Serapion tarafından tanıklık edildiği üzere, kilise elçiler tarafından yazıldığını iddia eden sahte yazıları reddetmiştir.

Mektubun kendisi, “İsa Mesih’in elçisi ... Pavlus” tarafından yazıldığına tanıklık etmektedir (1:1). Mektubun ortasında yazar kendisinden “Ben Pavlus... İsa Mesih’in tutuklusu” olarak söz eder (3:1). Ayrıca Yahudi olmayanlara elçi olmak üzere aldığı doğaüstü çağrısını da yazar (5-8. ayetler). Eğer mektubun yazarı Elçi Pavlus değilse, o zaman büyük bir aldatmacadan suçludur. Gerçekten de yazar Efeslileri yalanı bir kenara bırakıp gerçeği söylemeye çağırdığı için (4:25), böyle bir durumda feci bir ikiyüzlü olurdu (4:25). Bu tür suçlamalar bu asil mektuba yakışmamaktadır. Aksine, Efesliler ilahi vahiy, yani yalan söylemeyen Tanrı’nın Sözü olmanın işaretlerini taşımaktadır (Rom. 3:4; Tit. 1:2). Bu nedenle, Efesliler’i iddia ettiği gibi, yani Elçi Pavlus’un mektubu olarak kabul etmek için her türlü nedene sahibiz.

Tarih

Pavlus zincire vurulmuş bir tutsak olarak yazdığını söylemiştir (3:1; 4:1; 6:20). Kendisi birçok kez hapse atılmıştır (2.Ko. 11:23) ancak en önemli hapis zamanları M.S. 57-59 yılları arasında Sezariye’de (Elç. 23:33; 24:27) ve M.S. 60-62 yılları arasında Roma’da gerçekleşmiştir (Elç. 28:30). Geleneğe göre bu mektubu Roma’dan yazmıştır. Efesliler’in Koloseliler’le aynı hapis döneminde yazılmış olması muhtemel görünmektedir çünkü ikisi de benzer mesajlara sahiptir. İkisi de hapishaneden bahseder (Kol. 4:3, 10, 18) ve Tihikos tarafından iletilmiştir (Ef. 6:21; Kol. 4:7).

Tema

Tanrı’nın Mesih’te, O’nun bedeni için olan zenginlikleri.

Amaç

İmanlılara, çarmıha gerilmiş ve dirilmiş Rab İsa’ya bağlılıkları sayesinde sahip oldukları görkemli zenginlikleri öğretmek ve onları kilise üyeliği, yaşam boyu tövbe, düzenli ev halkı ve Şeytan’a karşı ruhsal mücadele yoluyla, ayrıcalıklarına layık bir şekilde yürümeye çağırmak. Bazı mektupların aksine Pavlus kiliseyi tehdit eden özel ruhsal tehlikelere değinmez. Bunun yerine, sağlıklı bir kiliseyi güçlendirmek için yazar. Pavlus’un amacını kilise için ettiği dualardan çıkaracak olursak, o zaman Pavlus, Efeslilere düşmüş bir dünyadaki gündelik yaşamları bağlamında onları Kurtarıcıları hakkında daha zengin bir yaşantısal bilgiye yönlendirmek için yazmıştır.

Toplu Bakış

Efesliler’in Kurtuluş Vahyine Katkısı

Efesliler Mektubu teolojiyi doksoloji olarak, yani Tanrı’ya ibadet için Tanrı’nın gerçeği olarak sunmaktadır. Tanrı’nın Mesih’teki zenginlikleri için övgülerle yankılanan bir kitaptır. O’nun ölümü (1:7; 2:13-16; 5:2, 25) ve yüceltilmesi (1:20-22; 2:5-6; 4:8-10) O’na bağlanan herkesin kurtuluşunun yoludur. İmanlılar O’nda her ruhsal kutsamaya (1:3), Tanrı’nın halkına yönelik büyük sevgisinden taşan lütuf zenginliğine (7, 18. ayetler; 3:8) sahiplerdir (2:5). Pavlus, Mesih aracılığıyla doluluk içinde gelen (1:23; 3:17; 4:10, 13; 5:18), Tanrı’nın anlatılmaz yüceliğini ifade etmek için insan dilini zorlar (1:19; 2:7; 3:20). Tanrı’nın halkı için zenginliği özellikle Kutsal Ruh’un tüm armağanlarından ve meyvesinden oluşmaktadır (1:13-14, 17; 2:18, 22; 3:5, 16; 4:3-4, 30; 5:9, 18; 6:17-18). Baba, Oğul ve Kutsal Ruh, Tanrı’nın yüceliği için bir halk kurtarmak üzere uyum içinde etkinlik gösterdiğinden, kitap derin biçimde Üçlü-Birlik öğretisi tarafından şekillendirilmiştir.

Dolayısıyla, Efesliler’in kilise, beden ve İsa Mesih’in gelini hakkında söyleyecek çok şeyi vardır (1:1, 18, 23; 2:19-22; 3:6, 15, 21; 4:4-16; 5:23, 25-27, 29-32; 6:18). Onlar yaşayan Tanrı’nın tapınağı ve Tanrı’nın yüceliğinin vitrinidir. İnanılmaz ayrıcalıklara sahip bir halk olarak, yerine getirmeleri gereken yüksek bir çağrıları vardır (4:1). Pavlus’un mektubun ikinci yarısında açıkça belirttiği gibi, bu çağrı yaşamın her boyutuna ahlaki yükümlülükler yükler. Beden sevgide birleşmemek zorunda ve kutsallar davranışlarında kutsal olmak zorundalardır (4-5. bölümler). Kilise dünyanın yozlaşmasını açığa çıkaran bir ışık (5:7-14) ve Şeytan’ın kötü güçlerine karşı doğruluk içinde duran ruhsal bir ordu olmak zorundadır (6:10-18).

Bu güçlü ahlaki itki, temelini yalnızca lütufla kurtuluş öğretilerinde bulur (1-2). Hristiyanlar da bir zamanlar dünyanın geri kalanı gibi günah içinde ölü, ruhsal karanlıkta yaşayan ve Tanrı’nın gazabına uğramaya mahkûm kişiler olmalarına rağmen (2:1-3; 4:17-19; 5:5-6), Tanrı kendi halkına bağışlanma ve yaşam vermiştir; bu yaşam, İsa Mesih’in Müjdesi’yle şekillenmiş ve güç bulmuştur. Onlar Mesih’le bir olan insanlardır ve sık sık “O’nda” veya “O’nunla” ifadeleriyle dile getirilen bu bir olma durumu Pavlus’un mesajının merkezinde yer almaktadır. Bu, “Müjde’nin sırrı (veya gizemi)” (6:19), yani Tanrı tarafından sonsuzlukta tasarlanan ve şimdi açıklanan gizli gerçektir. Bu sır, Tanrı’nın tüm uluslardan insanları, kurtaran sevgisinden zevk almaları ve her şeyin başı olarak yüceltilmesine katılmaları için Oğlu’na bağlamasıdır (1:9-10; 3:3-6, 9; 5:29-32). Böylece Efesliler Mektubu, Tanrı’nın Mesih’teki lütfunun zenginliklerini Mesih’in bedenine, Yahudi ve öteki uluslardan gelen seçilmişlere açıklamaktadır. Efesliler Mektubu yalnız Tanrı’nın yüceliği için, yalnız Mesih’te, yalnız lütufla kurtuluşun kitabıdır.

Genel Hatlar

• I. Selamlamalar: Esenlik ve Lütuf (1:1–2)
• II. Tanrı’nın Mesih’te O’nun Bedeni İçin Olan Lütfu Öğretisi (1:3—3:21)
• A. Tanrı’nın Mesih’teki Lütfunun Övgüsü (1:3–14)
• B. Tanrı’nın Diri Rab’deki Lütfunun Gücü (1:15—2:10)
• C. Tanrı’nın Çarmıha Gerilmiş Rab’deki Lütfunun Esenliği (2:11–22)
• D. Tanrı’nın Mesih’te Açıklanan Lütfunun Amacı (3:1–21)
• III. Mesih’in Bedeni Olarak Yürüme Çağrısı (4:1—6:22)
• A. Tek Beden Olarak Layıkıyla Yürümek (4:1–16)
• B. Günahın Eski Yollarında Değil, Yeni İnsanda Yürümek (4:17—5:14)
• C. Tanrı’nın İlişkilere Yönelik Bilgeliğinde Yürümek (5:15—6:9)
• D. Ruhsal Savaş İçin Rab’bin Zırhında Yürümek (6:10–22)
• IV. Sonuç Kutsaması: Esenlik ve Lütuf (6:23–24)