1. ve 2. Samuel’e Giriş

Yazar

1. ve 2. Samuel tek kitaptır ancak M.Ö. 2. yüzyılda Septuaginta’nın (Eski Antlaşma’nın Grekçe çevirisi) yazımıyla birlikte ikiye ayrılmıştır. Septuaginta bu iki kitabı “1. ve 2. Krallar” olarak ve bugün 1. ve 2. Krallar olarak bildiğimiz kitaplarıysa 3. ve 4. Krallar olarak tayin eder. Samuel kitabı yazarını ismen belirtmese de Kutsal Yazı’nın açıkladığı üzere peygamberler Samuel, Natan ve Gad, Davut’un faaliyetlerini kayda geçirmiştir (1.Ta. 29:29). Babil Talmudu’nun dönemi kadar erken tarihlerde bile (Baba Bathra, 15a), kitabın ilk kısmı Samuel’e (1.Sa. 10:25) ve sonraki kısımları Natan’a (2.Sa. 7:2; 12:1) ve Gad’a atfediliyordu (24:11). Ancak kitap birleşmiş bir bütün olarak var olmaktadır ve bu şekilde yorumlanmalıdır. Samuel kitabın yarısında ölse de (1.Sa. 25:1), layıkıyla onun adını taşır çünkü son hâkim olarak o hizmet etmiş (7:15) ve İsrail’in ilk iki kralını da meshetmiştir (10:1; 16:13); böylelikle hâkimler döneminden monarşi dönemine bir köprü oluşturmaktadır.

Tarih

Samuel kitapları M.Ö. 1050 (Samuel’in yazmaya başladığı zaman) ile M.Ö. 970 yılları arasında derlenmiştir.

Tema

Tanrı’nın önderlerin yüreklerini yargılayarak, gelecek olan Mesih’in yolunu hazırlamak üzere onları alçaltma ve yükseltmedeki egemenliği.

Amaç

Kralların gerçek Kralı olan Rab’bin önünde alçakgönüllülüğü desteklemek ve Davut’un bir tipi ve gölgesi olarak hizmet ettiği gelecek Kral’a dair umut sağlamak.

Toplu Bakış

1. ve 2. Samuel’in Kurtuluş Vahyine Katkısı

Rab iki soyun birbiriyle çatışma içerisinde olacağını, kadının soyunun yılanın soyuna galip geleceğini söylemesiyle kurtuluş tarihinin gidişatını özetlemiştir (Yar. 3:15). Kutsal Kitap tarihi bu çatışmanın doruk noktalarını kaydederek, gelecek olan Kurtarıcı’ya yönelik düşmanlığın şiddeti ne olursa olsun, Tanrı’nın lütuf tasarısının suya düşmediğine dair güvence verir. 1. Samuel özellikle Tanrı’nın tayin ettiği kralın gizemini açması yönüyle bu vaadi ilerletir. Rab, İbrahim’e yüzyıllar önce, onun Sara’yla olan kutsanmış soyundan krallar çıkaracağını açıklamıştır (17:6, 16). Tanrı bu vaadi Yakup’a tekrarladı (35:11) ve Yakup da krallığın özellikle Yahuda oymağına ait olacağına dair peygamberlikte bulundu (49:10). Musa daha sonrasında ideal Kral’ın nasıl olacağını açıkladı. Yakup’un soyundan gelecek olan bu Kral gücünü, zevklerini ya da hazinelerini çoğaltmayacak, kendini alçakgönüllülükle Rab’bin yasasını bilmeye ve uygulamaya adayacaktı (Yas. 17:14-20).

Bu vaadin nasıl yerine geleceğine dair tek bir ipucu olmaksızın yüzyıllar geçti. İsrail’in hiçbir kralı yoktu. Ancak Samuel’in doğumuyla birlikte Rab kendi tasarılarını Samuel’in annesi Hanna’ya daha fazla açıkladı (1.Sa. 2:1-10). Hanna’nın ezgisi birçok yönden Samuel kitabının mesajını özetlemektedir. Rab kıyaslanamayacak kadar kutsaldır (2. ayet; krş. 6:20), her şeyin üzerindeki egemen Kral’dır (2:6-7). O’nun halkına yönelik kurtarışı (1. ayet) şaşırtıcı dönüşlerle ortaya çıkmakta, insani beklentileri tersine çevirmektedir: O, kibirlileri yıkıma uğratır ancak alçakgönüllüleri, Tanrı’ya yaraşır olanları kutsar ve onurlandırır (3-5, 8-10. ayetler). Böylece Antlaşma Sandığı’nın ele geçirilmesi gibi görünüşte felaketi andıran olaylar bile şaşırtıcı bir dönüşle birlikte kutsal ve her şeye egemen Kral olarak Rab’bi yüceltir (4-6. bölümler). O meshedilmiş Kralı’nı ortaya çıkararak kendi yüceliği için kurtarışını ve yargısını gerçekleştirecektir (2:10). “Meshedilmiş” olarak çevrilen İbranice kelime “Mesih” kelimesinin temelini oluşturur.

Samuel kitabı bu kralın soyunun tesis ediliş sürecini ortaya koyar. Tıpkı iki soya dair önceden bildirilen o eski vaatte olduğu gibi, bu, çatışma ve acıyla gerçekleşir. Samuel iki kral ortaya koyar. İlk kral olan Saul, Tanrı tarafından tayin edilmiştir (9:15-16; 10:1) ancak Rab’bin sözünü reddeden bir hain olup çıkar (15:23, 26). Tıpkı Adem’le Havva’nın ilk soyu olan Kayin’in, Tanrı yolunda yürüyen kardeşini katlettiği (Yar.4) ya da Yahudi din önderlerinin kıskançlıktan ötürü Mesih’e zulmettikleri gibi (Mat. 27:18), Saul’un günahı da onu kıskançlıktan ötürü Tanrı’nın hizmetkârına zulme iter (18:6-29; 19:9-10).

İkinci kral olan Davut hem Mesih’in atası hem de Mesih’in, Aracı olarak sahip olduğu esas işlevlerden biri olan krallık görevinin bir tipidir (resimli peygamberlik). Davut oldukça kusurlu olmasına rağmen, Tanrı’nın yüreğine göre bir adamdı, Tanrı’nın isteğini O’nun buyurduğu şekilde yapmaya kararlıydı (1.Sa. 13:13-14; Elç. 13:22). Davut dışsal haşmeti olmayan alçakgönüllü bir adamdı ancak yine de Rab’bin Ruhu, İsrail’i kurtarması için onu meshetti (1.Sa. 16-17). Kral olarak tahta çıkmadan önce, sözde Rab’be bağlı olduklarını iddia eden kötü yetkililerin elinden zulüm görmesi gerekiyordu (18-31. bölümler); ta ki Tanrı sonunda onu önce Yahuda üzerinde ve sonra da tüm İsrail üzerinde kral olarak yükseltene kadar (2.Sa. 2:4, 11; 5:3). O’nun krallığı doğrulukla ve adaletle öne çıkan bir krallıktı (8:15; krş. 1.Kr. 10:9).

Saul’un kısa ömürlü krallığının aksine Davut, Tanrı’dan soyunun sonsuza dek hüküm süreceğine dair antlaşma aldı (2.Sa. 7:12-16; krş. 22:51; 23:3-5). Bu metin, gelecek olan soy vaadini ileri taşıması (Yar. 3:15), özellikle de fetheden Kurtarıcı’yı Davut Soyu olarak tespit etmesi yönüyle Eski Antlaşma’da kilit bir metindir. Davut’la olan antlaşmada Rab ayrıca Davut’un oğlunun Rab için bir ev, bir tapınak inşa edeceğini açıkladı. Buluşma Çadırı’na kıyasla bu tapınakta Tanrı’nın kutsal varlığı İsrail’le daha yerleşik bir şekilde birlikte olacaktır. Bu vaatler ilk kez Süleyman’da ve Yeruşalim’deki tapınakta yerine geldi (1.Kr. 8:15-21) ancak daha da ileriye işaret eder. Samuel kitabı zamanın doluluğuna doğru ilerleyen büyük bir adımdır ki o zaman Tanrı, Davut’un Oğlu olarak hüküm sürmesi (Mat. 1:1; Lu. 1:32-33) ve Tanrı’nın kendi kilisesiyle Ruh’taki varlığını pekiştirmesi için (Ef. 2:20-22; 1.Pe. 2:4-6) Oğlu’nu gönderecekti (Gal. 4:4).

Samuel’de Mesih’in krallığının daha da açıklanması, kralların Kralı’na tabi olma çağrısıyla iç içe geçer. Kitap Tanrı’ya yaraşır olanların ikiyüzlülükle ve lütuf düşmanlığıyla dolu olan bir dünyada nasıl yaşayacaklarına dair birçok etik ve ahlaki ders sunmaktadır. Hanna, Eli, Samuel, Yonatan, Golyat, Davut, Avigayil, Yoav, Uriya, Bat-Şeva, Amnon ve Avşalom gibi kişilerin canlı resimlerini sunarak, kitap Tanrı’ya yaraşırlık ve isyankârlık arasındaki zıtlığı göstermekte ve şu geçeği doğrulamaktadır: Rab doğruların yolunu bilir ancak kötülerin yolu yok olur (Mez. 1).

Tanrı’nın krallığı günahkârlar için bir lütuf krallığıdır ve Samuel bir lütuf kitabıdır. Kitap, Davut’un korkunç günahlarında sergilenen düşmüş insanların bozulmuşluğunun yarattığı karanlık ortama karşı (2.Sa. 11-12) Tanrı’nın merhametlerine ışık tutulmaktadır. Davut’un suçları ileriki yaşlarına büyük elem getirdi ve ailesini ve krallığını yok etme tehdidi doğurdu (13-20. bölümler). Ancak Tanrı, Davut’a lütfedip tövbe ve bağışlanma verdi (12:13; Mez. 25; 32; 51) ki bunlar Mesih tarafından bedeli ödenecek olan karşılıksız armağanlardı (Lu. 24:46-47; Elç. 5:30-31). Tanrı’nın baba sevgisi Davut’un soyuna antlaşmayla bağlıydı ve günah terbiye doğurabilse de Tanrı’nın sadakatini bozamazdı (2.Sa. 7:14-15; 22:51). Davut’un, Tanrı’nın günahkârlara olan lütfunu deneyimleyişi Mezmurlar’da ifade buldu ki bu mezmurlar tüm çağlarda Tanrı halkı için gerçek duanın, dindarlığın ve övgünün örnekleri olarak kalmaktadır.

Genel Hatlar

• I. Samuel’in Doğuşu ve Hizmeti (1.Sa. 1:1—7:17)
• A. Hanna’nın Duası ve Samuel’ın Doğuşu (1.Sa. 1:1—2:11)
• B. Rab’bin, Eli’nin Hanesi Üzerindeki Yargısı (1.Sa. 2:12–36)
• C. Samuel’in Peygamberlik Hizmetine Çağrılması (1.Sa. 3:1—4:1)
• D. Görkemin Ayrılışı ve Dönüşü (1.Sa. 4:1—7:1)
• E. İsrail’in Samuel Aracılığıyla Rab’be Dönüşü (1.Sa. 7:2–17)
• II. Kral Saul’un Yükselişi ve Reddedilişi (1.Sa. 8:1—15:35)
• A. İsrail’in, Rab’bi Kral Olarak Reddedişi (1.Sa. 8:1–22)
• B. Tanrı’nın Egemen Biçimde Bir Kral Seçmesi (1.Sa. 9:1—10:27)
• C. Saul’un Parlak Başlangıcı (1.Sa. 11:1–15)
• D. Samuel’un Doğruluğu ve Dürüstlüğü ve İsrail’e Nasihati (1.Sa. 12:1–25)
• E. Saul’un İsyanı ve Yonatan’ın İmanı (1.Sa. 13:1—15:35)
• III. Davut’un Zaferleri ve Zulmü (1.Sa. 16:1—26:25)
• A. Davut’un Kral Olarak Meshedilmesi ve Saul’un Hizmetine Girmesi (1.Sa. 16:1–23)
• B. Saul’un Düşüşü ve Davut’un İmanla Zaferi (1.Sa. 17:1–54)
• C. Saul’un Kıskançlığı ve Yonatan’ın Davut’a Bağlılığı (1.Sa. 17:55—20:42)
• D. Davut’un Saul’dasn Çöle Kaçışı (1.Sa. 21:1—26:25)
• IV. Saul’un Sonu ve Kral Davut’un Yükselişi (1.Sa. 27:1—2.Sa. 4:12)
• A. Davut’un Akiş’in Yanında Geçici Süre İkameti (1.Sa. 27:1—28:2)
• B. Saul’un Dehşeti ve Bir Cadıya Danışması (1.Sa. 28:3–25)
• C. Davut’un Akiş’ten Özgür Olması ve Amalek’le Savaşı (1.Sa. 29:1—30:31)
• D. Saul’un ve Oğullarının Ölümleri (1.Sa. 31:1–13)
• E. Davut’un Saul ve Yonatan İçin Matemi (2.Sa. 1:1–27)
• F. Yahuda Kralı Davut İsrail Kralı İş-Boşet’e Karşı (2.Sa. 2:1—4:12)
• V. Davut’un Tüm İsrail Üzerindeki Muzaffer Hükümranlığı (2.Sa. 5:1—10:19)
• A. Davut’un Krallığının Kurulması (2.Sa. 5:1–25)
• B. Antlaşma Sandığı’nın Yeruşalim’e Getirilmesi (2.Sa. 6:1–23)
• C. Rab’bin Davut’la Antlaşması (2.Sa. 7:1–29)
• D. Kral Davut’un Gücü, Adaleti ve Merhameti (2.Sa. 8:1—10:19)
• VI. Davut’un ve Hanesinin Suçları ve Sıkıntıları (2.Sa. 11:1—20:26)
• A. Davut’un Zinası, Cinayeti ve Tövbesi (2.Sa. 11:1—12:31)
• B. Amnon’un Ensesti ve Avşalom’un İntikamı (2.Sa. 13:1—14:33)
• C. Avşalom’un Davut’a Karşı İsyanı (2.Sa. 15:1—17:29)
• D. Avşalom’un Ölümü ve Davut’un Geri Gelişi (2.Sa. 18:1—19:40)
• E. Şeva’nın Davut’a Karşı İsyanı (2.Sa. 19:41—20:26)
• VII. Davut’un Hükümranlığının Sonu (2.Sa. 21:1—24:25)
• A. Givonluların Saul’un Ailesinden İntikamı (2.Sa. 21:1–14)
• B. Filistlilerle Yaşlanan Davut Arasında Savaş (2.Sa. 21:15–22)
• C. Davut’un Rab’be Ezgisi (2.Sa. 22:1–51)
• D. Davut’un Son Sözleri (2.Sa. 23:1–7)
• E. Davut’un Kudretli Adamları (2.Sa. 23:8–39)
• F. İsrail’in Trajik Sayımı (2.Sa. 24:1–25)