Kevin DeYoung

Bu, eşitlikçilik[1] (egalitarianism) yerine tamamlayıcılığın[2] (complementarianism) savunulduğu bir makale değildir. Bu konu elbette önemli, ancak bu yazı, kendini tamamlayıcı olarak tanımlayıp teolojilerinin kadınların vaaz vermesine izin verip veremeyeceğini veya izin vermesi gerekip gerekmediğini merak edenler içindir.

Ele almak istediğim soru şu:

Temel tamamlayıcı inançlar göz önünde bulundurulduğunda, kadınların pazar ibadetlerinde vaaz vermesinin Kutsal Kitap’a uygun bir gerekçesi var mıdır?

Bu yazıyı okuyan çoğu kişi bu sorunun ne kadar önemli olduğunu anlıyor. Bu sorunun gündeme geldiği meseleleri tekrarlamayacağım ya da internette son zamanlarda verilen yanıtları gözden geçirmeyeceğim. Bunun yerine, tamamlayıcı bir bakış açısıyla, kadınların vaaz vermesine izin verilmesi için en iyi örnek olduğunu düşündüğüm şeyle etkileşime gireceğim. İlk olarak, kadınların vaaz vermesine ilişkin argümanı elimden geldiğince adil bir şekilde açıklayacağım. Sonra da bu argümanın –ilk başta ne kadar akla yatkın görünürse görünsün– neden ikna edici olmadığını ortaya koyacağım.

Kadının Sesini Duymak

Kadınların vaaz vermesi konusunda gördüğüm en iyi argüman Avustralyalı din adamı ve inanç savunmacısı olan John Dickson tarafından, Hearing Her Voice: A Biblical Invitation for Women to Preach (Zondervan, 2014) (Kadının Sesini Duymak: Vaaz Vermeleri İçin Kadınlara Yönelik Kutsal Kitap’a Dayalı Bir Çağrı) adlı kitabında sunulmaktadır. J. I. Packer, Craig Blomberg, Graham Cole ve Chris Wright tarafından yazılan tanıtım yazılarıyla birlikte, bu kitabın neden etki bırakan bir kitap olduğunu görebiliriz. Dickson’ın kitabı bir açıklık ve erişilebilirlik örneğidir. Yüz sayfadan daha kısa bir yazıyla, Dickson –“genel anlamda tamamlayıcı görüşte” biri olduğunu kabul eden biri olarak (88)– kadınların pazar ibadetlerinde vaaz vermelerinin meşruiyetini düşünceli, açık bir şekilde savunmaktadır.

Dickson’ın 1. Timoteos 2:12’ye odaklanması şaşırtıcı değildir. Uygulama birçoğumuz için açık görünse de –kadınların öğretmesine ya da yetki kullanmasına izin verilmez, bu nedenle vaaz vermemelidirler– Dickson, Pavlus’un öğretmekten ne kastettiğini yanlış anladığımızı savunuyor. Dickson şöyle yazıyor: “Basitçe ifade etmek gerekirse, Yeni Antlaşma’da çok sayıda topluluk önünde konuşma hizmeti vardır –öğretme, öğüt verme, müjdeleme, peygamberlikte bulunma, okuma ve benzeri– ve Pavlus bunlardan sadece birini nitelikli erkeklerle sınırlandırır: ‘öğretme’ ” (11-12).

Dickson’ın argümanının merkezinde, şu şekilde özetleyebileceğimiz basit bir kıyas vardır:

1. Kadınların ibadette yapamayacakları tek şey öğretmektir.
2. Pavlus için öğretmek, bizim günümüzde vaaz olarak bildiğimiz şeyle aynı olmayan, teknik ve dar anlamda değerlendirilen bir girişimdi.
3. Dolayısıyla, kadınlar bir kilise ibadetinde neredeyse her şekilde konuşabilirler ve buna vaaz vermek de dahildir.

Peki eğer vaaz vermek öğretmekle aynı şey değilse, Pavlus öğretmek derken neyi kastediyordu? Dickson şöyle açıklıyor:

1. Timoteos 2:12, Kutsal Yazılar’ı temel alacak biçimde genel bir konuşma türünden bahsetmez. Bundan ziyade, Yeni Antlaşma boyunca görülen spesifik bir etkinlikten bahsetmektedir ve bu da, elçilere emanet edilen geleneği korumak ve aktarmaktır. Bu etkinlik günümüzün tipik açıklayıcı vaazında gördüğümüz gibi Kutsal Kitap’ın bir metnini açıklamaktan ve yaşama uygulamaktan farklıdır (12)

Dickson bu öncül çıkarımını dört parça hâlinde destekler.

1. Parça. Kutsal Kitap’ta bahsi geçen birkaç farklı konuşma türü vardır: peygamberlik etme, müjdeleme, okuma, nasihat etme, öğretme vs. 1. Korintliler 12:28, 1. Korintliler 14, Romalılar 12:4-8 ve 1. Timoteos 4:13 gibi metinlerden biliyoruz ki, Pavlus konuşma hizmetlerini birbiriyle denk biçimde değerlendirmiyordu. Bu konuşma türlerinden yalnızca biri –öğretme etkinliği– erkeklere mahsustur (27).

2. Parça. Antik dünyada ve özellikle Pavlus için, öğretmek (didasko) sabit bir sözlü geleneği aktarmak için kullanılan teknik bir tabirdi (s. 34, 35). Öğretmek yorumlama veya açıklamaya değil, sözleri sabit biçimde aktarmaya karşılık gelmektedir (s. 33). Kutsal Kitap kanonunun tamamlanmasıyla, öğretmeye bu teknik anlamıyla aynı şekilde ihtiyaç duyulmamaktadır.

3. Parça. Yeni Antlaşma’da, öğretmek hiçbir zaman bir Kutsal Kitap metnini açıklamak veya yaşama uygulamak anlamına gelmez (s. 50, 54). Öğretmen, sabit gelenekleri veya elçisel sözler bütününü esas kaynağından alıp yeni bir iman topluluğuna dikkatle aktaran kişiydi (s. 57, 59, 61). Günümüzde bazı vaazların bu aktarımın unsurlarını içermesi ihtimal dahilindedir ancak haftalık metin açıklamalarının tipik işlevi bu değildir (s. 64). Bizim vaaz olarak düşündüğümüz şey, daha uygun biçimde nasihat olarak adlandırılır (s. 65).

4. Parça. Elçisel emanet, Yeni Antlaşma’nın sayfalarında bulunmaktadır. İsa’yla ilgili sabit sözlü gelenekleri koruma ve aktarma görevi, hiçbir bireye yüklenmiş değildir (s. 72, 74). Vaizlerimizle antik dönemdeki öğretmenler arasında benzeşim kurulabilir ama bizler elçisel emaneti aynı ölçüde, aynı şekilde veya aynı yetkiyle koruyup aktarmıyoruz (s. 73, 75). Bir vaizin elçilerin öğretisi üzerinde yorumlar yaptığı, bize bu öğretiyi izlemeyi nasihat ettiği ve sonrasında bu öğretiyi yaşama uyguladığı tipik vaaz kendi başına öğreti değildir. Günümüz vaazı, sizin tanımınıza bağlı olarak, daha çok peygamberlik etmek veya nasihat etmek gibidir ve bunların ikisi de kadınlara açıktır (s. 75).

Evet’ten Hayır’a

Dickson kendi savunmasını yaparken akademik dipnotlara ve aynı zamanda da ikazlara ve nitelendirmelere başvurur. Ama argümanının özü dikkat çekici biçimde basittir: Öğretmek bizim vaaz verirken yaptığımız şey değildir. Kadınlara yasak olan şey yalnızca öğretmektir. Dolayısıyla kadınlar kiliselerimizde vaaz verebilirler.

Dickson’ın tezini iki temel nedenle ikna edicilikten uzak buluyorum. Antik dönemdeki öğretişe olan bakışının fazla dar olduğuna ve günümüz vaazına olan bakışının fazla zayıf olduğuna inanıyorum. Öğretişe farklı açılardan bakarak bu çıkarımımı açayım.

Erken Dönemdeki Kilisede Öğretiş

Dickson’un yaklaşımının güçlü noktası, kendisinin haklı olarak Yeni Antlaşma’daki farklı konuşmalara parmak basmasıdır. Doğru; öğretmek, nasihat etmek, peygamberlik etmek ve okumak birbirine denk şeyler değildir. Ancak yine de, kendisinin “öğretme” konusundaki fazla teknik tanımı eldeki verilere uymamakta veya hatta bazı noktalarda temel sağduyuya ters düşmektedir. Eğer “Kadının öğretmesine izin vermiyorum” demek, “Kadının vaaz vermesine izin veriyorum çünkü vaaz vermek öğretmeyi içermiyor” anlamına geliyorsa, vaaz vermeyi ve öğretmeyi oldukça kısıtlayıcı şekillerde tanımlıyor olmamız gerekir.

Dahası, bu son derece detaylı okumanın neden iki bin yıldır neredeyse her yorumcunun gözünden kaçtığını da merak etmemiz gerekir. Kitabının son sayfasındaki manidar bir dipnotta Dickson şöyle yazıyor: “Erken dönemdeki kilisede ‘öğretme’ kelimesinin zaman içerisinde Yeni Antlaşma’nın (ve tüm Kutsal Kitap’ın) yazılı sözlerini açıklamak ve yaşama uygulamak anlamında kullanılmaya başlandığına hiç şüphem yok. Bu ilginç bir araştırma konusu olurdu ama 1. Timoteos 2:12’de Pavlus’un bu önemli tabirle başka bir anlam kastettiği bulgusunu bozar mıydı emin değilim (s. 104). Burada bir itirafta bulunulduğunu görüyoruz. Ama şu soruyu sormayı gerekli kılıyor: “Eğer antik dünyada ‘öğretme’ açıkça dar bir biçimde sözlü gelenekleri tekrar etmek anlamını taşındıysa, neden hiç kimse bu özel teknik tanıma değinmiyor gibi görünüyor?” Muhakkak, bizim nihai yetki kaynağımız Kutsal Kitap’tır ancak eğer bir argüman çok büyük ölçüde birinci yüzyıl bağlamına dayanıyorsa, kilisenin ilk yüzyıllarının argümanı yavaş yavaş yok etmesini değil, pekiştirmesini beklersiniz.

Örneğin, Didake’yi ele alalım. İlk yüzyılın sonlarıyla tarihlendirilen bu belge öğretmenlerle ilgili pek çok şey söylemektedir. Öğretmenlerin [kitabın ilk on bölümünde] “bahsedilmiş olan tüm bu şeyleri öğretmeleri” gerekmektedir (11:1). Didake’de ortaya koyulan kilise düzenine uygun bir şekilde öğretmeleri gerekir (11:2). Önemli biçimde, Didake gezgin öğretmenlerin, elçilerin ve peygamberlerin varlığını varsaymaktadır ve hepsinin de öğretmeleri (didaskon) gerekmektedir (11:10-11). “Öğretme”nin; peygamberlerin ve diğer konuşmacıların yaptıklarını da kapsayacak kadar geniş bir tabir olduğunu söylemektedir ki hatta Didake’nin kendisi zaten öğretiştir.

“Öğretmek” İsa’yla ilgili sözlü gelenekleri aktarmayı kesinlikle içerebiliyor olsa da, yalnızca bununla sınırlandırılamaz. Hughes Oliphant Old’un açıkladığı üzere, “Didake tüm zamanlarını vaaz vermeye ve öğretmeye adayan peygamberlerden, öğretmenlerden, piskoposlardan ve diyakonlardan oluşan büyük bir grubu varsaymaktadır.” Tam zamanlı öğretmenlerle ve “kutsalların, Söz’ün vaaz edildiği gündelik toplanmalarıyla” birlikte, “öğretmek” ile meşgul olan bu çeşitli görevlilerin, tüm Kutsal Yazı metinlerinin açıklanmasından istikrarlı biçimde kaçınmasını hayal etmek zordur.

Elbette, gerçek öğretmenler elçisel emaneti aktarıyorlardı ancak bu, yalnızca İsa’nın sözlerini tekrar ettikleri anlamına gelmez. Didake’de ebeveynlere, çocuklarına Rab korkusunu öğretmeleri (didaxeis) söylenir (4:9). Bariz biçimde, yazar(lar) öğretmenin teknik bir tanımla sınırlı olduğunu düşünmemektedir. Yazar(lar) vaazın yorumda bulunmak ve uygulamaya değinmekten çok az fazlası olduğunu da düşünmemektedir. “Evladım, sana Tanrı’nın Sözü’nü vaaz edeni gece gündüz hatırla ve sanki Rab’bi onurlandırırmış gibi onu onurlandır. Çünkü Rab’bin doğası nerede vaaz ediliyorsa, Rab oradadır” (4:1). Didake’ye göre, öğretmek sözlü geleneği aktarmaktan çok daha fazlasıdır ve vaaz etmek birkaç nasihat sözünden daha fazlasını içermektedir.

Sinagogda Öğretmek

Dickson’ın argümanındaki kilit noktalardan biri de, Pavlus’un öğretme kavramının temelinde Ferisilerin uygulamasının yattığıdır. Ferisiler atalarının sözlü geleneklerini sonraki kuşaklara aktarıyorlardı (Mar. 7:7). Ferisiler nasıl Bilgin Hillel’in sözlerini tekrar edebiliyorlardıysa, Yeni Antlaşma öğretmeni de İsa’nın sözlerini tekrar edebiliyordu. Dickson’a göre, Yeni Antlaşma’daki “öğretme”ye en paralel olan şey, Mişnah’ta tekrar edildiğini ve biriktirildiğini gördüğümüz haham geleneklerinin aktarılmasıdır (s. 39). 

Bu, Dickson’ın yürüttüğü mantığın önemli unsurlarından biridir ve kendisi bunu birden çok kez tekrar eder (s. 39, 73, 100-102). Bu argüman iki yönden sorunludur.

İlk olarak, Mişnah ilk ve ikinci yüzyıldaki hahamların sözlerini bir araya getiriyor olsa da, bu hahamlar kendilerini Tevrat’ı açıklıyor ve uyguluyor olarak görüyorlardı. Bir başka deyişle, “öğretme” konusundaki örneğimiz Mişnah olsa bile, “sözlü gelenek” ile “metinleri açıklamak”[3] arasında kesin bir çizgi yoktur.

İkinci olarak, Yahudi sinagog ibadetiyle erken dönemdeki Hristiyan ibadeti arasında paralellik kurmak, sinagog ibadetiyle Mişnah arasında paralellik kurmaktan daha iyi olur. Nitekim Pavlus 1. Timoteos 2. bölümde toplu ibadetten bahsetmektedir. Hristiyanlık dönemine kadar geçen yüzyıllar içerisinde, Yahudiler vaaz sanatını geliştirdi ve ona sinagog ibadetinde özel bir konum atfettiler. Old’a göre, “o dönemde kendilerini ve yaşamlarını Kutsal Yazılar’ı çalışmaya adamış ve sinagogdaki önderlerin onları vaaz için davet etmeleri durumunda kendilerini vaaz vermeye hazırlamış olan büyük bir grup adam vardı.” 1. Timoteos 2:12’de kadınlara öğretmelerini yasaklarken, Pavlus’un aklında yalnızca sözlü geleneklerin tekrarından ziyade Yahudi ibadetlerinde metin açıklamaları yapan adamların köklü geleneğinin olması akla daha çok yatmaktadır.

Eski Antlaşma’da Öğretiş

Dahası, bu sinagog öğretişi hizmetinin kökleri Eski Antlaşma’ya uzanmaktadır. Musa, halka Tanrı’nın kurallarını ve ilkelerini öğretti. Evet, bunları tekrar etti ama aynı zamanda açıkladı ve yaşama uyguladı (Yas. 4:1-14). 5. ayette geçen “öğrettim” kelimesi (Kitab–ı Mukaddes Çevirisi), İbranice Kutsal Yazılar’ın ilk yüzyıldaki Grekçe çevirisi olan Septuaginta’da (LXX) didaskō olarak geçer. Kâhinlerin, en azından bazılarının, öğreten kâhinler olmaları (2.Ta. 15:3) ve insanlara Yasa Kitabı’nı öğreterek (edidaskon, LXX) Yahuda kentlerini dolaşmaları gerekiyordu (2.Ta. 17:9). Ezra kendini Rab’bin Yasası’nı çalışmaya ve İsrail’de kuralları, ilkeleri öğretmeye (didaskein, LXX) adamıştı (Ezr. 7:10). Benzer şekilde, Ezra ve Levililer Tanrı’nın Yasa Kitabı’nı okudular ve insanlara öğrettiler (edidasken, LXX); öyle ki, okunanı anlayabilsinler (Neh. 8:8).

Ezra ve Nehemya’da tarif edilen uygulamalar, kesinlikle hâlihazırda köklü biçimde yerleşmiş olan uygulamalara işaret ediyorlar. Metinler var, öğretmenler var, bir topluluk var. Yahudi sinagog ibadetlerinin ve sonrasında başlangıç noktaları olarak sinagog ibadetini kullanacak olan Hristiyan ibadetlerinin en önemli unsurlarını minyatür biçimde görmekteyiz. Pavlus’un “öğretme” hakkında konuşurken aklında hiçbir şekilde Eski Antlaşma veya Yahudi geleneğinin olmadığını ve yalnızca Ferisilerin sözlü gelenek aktarımının olduğunu ve üstüne üstlük hitap ettiği kitlenin bunu anlayacağını düşünmek zordur. Yukarıda bahsedilen her Eski Antlaşma olayında, öğretmen yazılı bir metni açıklamaktadır. Bu, didaskōnun metni açıklamayı içermek zorunda olduğu anlamına gelmez ancak burada ispat göstermeye mecbur olan kişiler, didaskōnun kesinlikle bu anlama gelmediğini iddia eden kişilerdir.

Yeni Antlaşma’da Öğretiş

Dickson’a, 1. Timoteos 2:12’deki kadınlara yapılan yasaklamanın mümkün olan en geniş anlamıyla alınmaması gerektiği konusunda katılıyorum. Pavlus burada kadınların bir başka kişiye bilgi aktarmasını tümden yasaklama niyetinde değildir. Pavlus ibadet içerisindeki uygunluktan bahsetmektedir, Titus 2’de kadınların kadınlara ve Elçilerin İşleri 18’deki Priskila ve Akvila’nın Apollos’a yaptığı öğretiş türünden değil. Ancak sırf öğretmenin en geniş tanımını reddediyoruz diye, elimizde kalan diğer tek seçenek en dar tanım da olmaz. Dickson bize “öğretme”yi sözlü geleneği aktarmakla denk tutturmaktadır. Bu, elçisel çağda öğretmenin kesinlikle bir parçasıydı ancak Yeni Antlaşma’da elçisel gelenekten bahsedildiği birçok yerde asla didaskō geçmez (1.Ko. 2:2; 3:10; 11:2, 23-26; 15:1-11; Gal. 1:6-9; 1.Se. 4:1-2). Kullanılan dil daha çok almak, nakletmek ve sonraki kuşaklara aktarmak şeklindedir.

Önemli biçimde, Dağdaki Vaaz “öğretiş” olarak isimlendirilir (Mat. 7:28-29). Dickson’a göre, Dağdaki Vaaz “öğretiş”tir çünkü İsa din bilginlerinin geleneğini düzeltmekte ve kendisinin yetkili geleneklerini miras bırakmaktadır. İsa’nın yaptığı şey bir metin üzerinde açıklamalar yapmak değildir (s. 54). Elbette, Dickson İsa’nın ne yapıyor olduğu konusunda haklıdır. Ancak İsa’nın ne yapmıyor olduğuna ilişkin iddiasında hatalıdır. Dağdaki Vaaz, Eski Antlaşma üzerine göndermelerle, paralellerle ve açıklamalarla doludur. İsa’nın günümüzdeki gibi bir vaaz verdiğini iddia etmemize gerek yok. Mesele, Yeni Antlaşma’nın her yerinde “öğretiş”in “açıklama” anlamına geldiği değildir. Mesele, bu iki fikrin birbirinden temiz biçimde ayrı tutulamayacağıdır.

İsa birçokları tarafından “rabbi” olarak tanınıyordu ve bu, “öğretmen” anlamına gelen gayri resmi bir unvandı. Bir öğretmen olarak, İsa sık sık Eski Antlaşma’dan alıntılar yaptı ve onları açıkladı. Hatta, Old’un savunduğu üzere, İsa’nın hizmetinin sonunda tapınaklarda öğretmesinin amacı, İsa’nın rabbilik görevinin tamamlanışı olduğunu göstermekti. Matta 21-23’te dönemin farklı okullarının –Hirodes yanlıları, Ferisiler, Sadukiler– Yasa hakkındaki sorularıyla İsa’ya geldiklerini ve İsa’nın bu soruların hepsini cevapladığını görüyoruz. Onların bilmecelerini çözerek ve kurdukları tuzaklardan sıyrılarak, İsa kendisinin baş öğretmen, rabbilerin rabbisi olduğunu gösterdi. Ve bu gösteriminde, sürekli olarak Kutsal Yazılar’ı açıkladı ve yorumladı. Öğretme konusundaki birinci yüzyıl Yahudi anlayışı, Tanrı esini olan metinlerin düzgünce yorumlanmasından ayrı tutulmamalıdır ve yalnızca “sözlü gelenekleri aktarmak”la da sınırlandırılamaz.

Pastörel Mektuplar’da Öğretiş

Peki –Eski Antlaşma arka planına, sinagog arka planına, Dağdaki Vaaz’da “öğretiş”in kullanılmasına ve erken dönemdeki kilisenin daha geniş anlamdaki öğretmen anlayışına rağmen– Pavlus Pastörel Mektuplar’da öğretmenin oldukça dar bir tanımını kullanmayı seçtiyse? Pastörel Mektuplar’daki tüm “öğretiş” (veya “öğretme”) kullanımlarını incelendikten sonra, Dickson şu sonuca varıyor: “Öğretiş”, bir fiil veya isim olarak, Kutsal Kitap’ı açıklamaya değil, kiliselere aktarılan elçisel söze karşılık gelmektedir (s. 59). Basitçe ifade edecek olursak, “öğretmek” bir ayeti anlamlandırmak ve yaşama uygulamak anlamında değildir; tekrar etmek ve aktarmak anlamındadır (s. 64-65). Pavlus’un “öğretişi” asla (Dickson’un kelimesidir ancak vurgu bana ait) bizim günümüz anlamıyla bildiğimiz ayet açıklaması değildi (s. 74). Başka yerlerde öğretiş neyi kapsarsa kapsasın, Dickson’a göre, Pavlus için öğretiş yalnızca sözlü geleneği aktarmak anlamına gelmekteydi.

Dickson, Pastörel Mektuplar’da “öğretiş”in, İsa hakkındaki elçisel gerçeğin iyi emanetini aktarmakla ilgili olduğu konusunda kesinlikle haklıdır. Örneğin muhafazakâr akademisyen William Mounce, 1. Timoteos 2:12’nin “Mesih ve Kutsal Yazılar hakkındaki geleneğin yetkiyle topluluğa aktarılması”yla ilgili olduğunu veya “Hristiyan geleneğinin korunması ve aktarılması”nı içerdiğini onaylamakta hiçbir sakınca görmez. Ancak dikkat ederseniz, Mounce Hristiyan geleneğini yalnızca sözlü geleneğe indirgemez ve Kutsal Yazılar’ın açıklanıp yorumlanmasını hariç tutmaz. Benzer biçimde, Theological Dictionary of the New Testament’e göre (TDNT – Yeni Antlaşma Teolojik Sözlüğü) didaskein “Yeni Antlaşma’da bile Kutsal Yazılar’la yakından bağlantılıdır.” Daha sonrasında TDNT, Pastörel Mektuplar’da dahi “Kutsal Yazılar ve didaskein arasındaki yakınlığın korunmakta olduğu”nu onaylar.

Bu kesinlikle doğrudur. Gerçekten Pavlus’un ihtiyarların öğretmeye yetenekli olmaları gerektiğini söylerken, burada Kutsal Yazılar’ı doğru biçimde ele almaya veya gerçeğin bildirisini doğru kullanmaya (2.Ti. 2:15) hiçbir şekilde gönderme olmadığını mı düşüneceğiz? Öğretmek, sözlü gelenekleri aktarmaktan daha genel olmak zorundadır, yoksa Pavlus yaşça büyük kadınlara nasıl genç kadınlara “iyi olanı öğretmelerini” (kalodidaskalos) söyleyebilirdi ki (Tit. 2:3)? Ya da 1. Timoteos 4:13’ü düşünün. Pavlus burada Timoteos’a kendini topluluğa Kutsal Yazılar’ı okumaya, öğüt vermeye ve öğretmeye adamasını söyler. Muhakkak, bunlar aynı görevler değildirler ama Dickson’un yorumuna göre, Timoteos’un Kutsal Yazılar’ı okuması, Kutsal Yazılar’dan nasihatler vermesi ve sonrasında elçisel emaneti miras bırakması ancak bunu yaparken, ayet açıklamalarının hiçbir şekilde görevinde belirleyici olmaması gerekiyordu.

Benzer biçimde, Dickson’ın iddia ettiğine göre, Pavlus tüm Kutsal Yazılar’ın öğretmek için yararlı olduğunu söylerken (2.Ti. 3:16), Timoteos’un iyi emaneti topluluğa aktarmak üzere daha iyi donatılmış olabilmesi için Kutsal Yazılar’ı bireysel olarak okuması gerektiğini ancak yine, bunu bir Kutsal Yazı metnini açıklamadan yapması gerektiğini kastetmektedir (s. 52-53). Eğer bu doğruysa, o hâlde Pavlus öğretmenlerin azarlarken, yola getirirken veya eğitirken, Kutsal Yazılar’ı açıklamakla pek bir işleri olduğunu düşünmüyordu. Kutsal Kitap bu görevlere etki yapabilir ama açıklama hiçbir şekilde yoktur (s. 57). Bu ince elenmiş öğretiş tanımı ikna edici değildir. Elçilerin İşleri’ndeki vaazlara bakın. İyi emanetin aktarıldığı ancak aynı zamanda Kutsal Yazılar’ın da açıklanmadığı bir an neredeyse hiç yoktur. Ve 1. Korintliler 15’te Pavlus kendisinin aldığı bildiriyi bariz biçimde aktarırken, mesaj sözel formüllerin tekrarlanmasından ibaret değildir. Mesaj, şu elçisel gelenektir: Kutsal Yazılar uyarınca Mesih günahlarımıza karşılık öldü, gömüldü ve Kutsal Yazılar uyarınca üçüncü gün ölümden dirildi. Elçisel emaneti Kutsal Kitap referansları ve açıklamaları olmadan aktarmamızın pek mümkün olmadığını görmek için, didaskōyu üç noktalı bir vaazla denk tutmamıza gerek yoktur.

Bugünkü Vaazlarda Öğretiş

Dickson’ın antik dönemdeki öğretiş tanımı fazla darken, günümüz vaazına ilişkin anlayışı fazla zayıftır. Dickson’ın anlatımına göre vaaz, esasında yorumda bulunmak artı yaşama uygulamaktır. Açıkçası benim vaaz vermenin neyi kapsadığına ilişkin son derece farklı bir görüşüm var ve vaazın bundan daha azı olmasından dolayı değil, çok daha fazlası olmasından dolayı bunu söylüyorum. Vaiz bir kēruxtur, yani bir habercidir (2.Ti. 1:11). Elbette, bizim bir elçinin yetkisiyle vaaz verdiğimizi söylemiyorum ancak vaaz vermeye çağrılan nitelikli adamlar gerçekten elçisel emaneti aktarmaktadırlar ve yetkiyle vaaz etmeleri gereklidir. Yoksa Pavlus neden –o denli tesirli bir dille ve o denli büyük nasihatlerle– Timoteos’a Söz’ü vaaz etmesini; bütün tahammül ve öğretişle azarlamasını, paylamasını ve teşvik etmesini buyursun (2.Ti. 4:1-2 – Bünyamin Candemir Çevirisi)?

Günün sonunda, Dickson’ın yaklaşımının tarihsel açıdan ve ayet anlamlandırmaları açısından ikna edicilikten uzak olduğuna; en azından tamamlayıcı görüşte olanlar için uygulamada çalışılamaz olduğuna inanıyorum. Başkaları türlü sebeplerle kadınların vaaz vermelerini uygun bulabilirler. Ancak kılı kırk yarmaya çalışıp, “Bu pazar sabahının mesajı bir vaaz değil, bir paylaşım” veya “Bu kadın ihtiyar heyetinin yetkisi altında vaaz veriyor” gibi argümanlar öne süren tamamlayıcı görüş sahiplerine, kadınların neden her zaman veya her şekilde vaaz vermelerine izin vermedikleri sorulduğunda, bu soruya yönelik argümanlarının fazlasıyla keyfi olduğunu görecektirler.

Farklı noktalarda, Dickson günümüzde vaazın bazen öğretiş içerebildiğini ve Yeni Antlaşma’daki farklı konuşma türlerinin muhtemelen örtüştüğünü kabul eder:

• Bu üç konuşma biçiminin (öğretme, peygamberlik etme ve nasihat etmenin) keskin biçimde ayrı olduklarını veya içerik ve işlev olarak hiçbir önemli örtüşme olmadığını iddia etmiyorum (s24).
• Günümüzde bazı vaazlar elçisel emaneti yetkiyle korumaya ve aktarmaya yakın bir şey içerebilirler ancak haftalık ayet açıklamalarının tipik işlevinin bu olduğuna inanmıyorum (64).
• Timteos’un bu elçisel öğretilere kendi söylemlerini, açıklamalarını ve uygulamalarını eklediğine şüphem yok ancak bunlar öğretişin belirleyici veya tanımlayıcı unsurları değildir. O noktada, Timoteos daha uygun ismiyle “nasihat etme” olarak bildiğimiz şeye yöneliyor olurdu (65).
• Öğretme ve nasihat etme arasında katı bir ayrım oluşturmuyorum ama saptamam şu ki, öğretiş esasen sabit biçimdeki bir şeyi aktarmakla ilgiliyken, nasihat etme esasen insanları Tanrı’nın gerçeğine itaat etmeye ve bu gerçeği yaşamlarına uygulamaya çağırmakla ilgilidir (65).
• Şüphesiz nasihat etme ve peygamberlik etme içerisinde bir derece mevcut olan bir öğretme durumu vardı, tıpkı öğretme içerisinde bir derece nasihat etmenin (ve belki peygamberlik etmenin) olması gibi (66-67).
• Ayrıca her düzgün vaazda, diğer vaazlara kıyasla daha fazla olarak, hâlâ bir ölçüde elçisel emanetin aktarıldığını da düşünmekteyim (79).

Vaaz etmenin karmakarışık olmuş tüm bu unsurlarıyla birlikte, Pavlus nasıl Timoteos’tan bu yumağı çözmesini ve kadınların neyi yapmalarına izin vermemesi gerektiğini bilmesini bekleyebilirdi? Aynı ölçüde önemli olarak, biz bir vaazın ne zaman yetki olmaksızın sadece nasihat etme olduğunu ve ne zaman elçisel emanetin yetkiyle aktarımına kaydığını nasıl ayırt edeceğiz? Belki de “öğretme”yi erken dönemdeki kilise, Yahudi sinagogu, İsa’nın örneği ve Pavlus’un talimatları karşısında mantığa oturmayan yüksek düzeyde teknik bir tanımla görmek yerine, pazar günü az çok vaizin yaptığı şey olarak görmemiz daha iyi olacaktır.

Habercilik olayı –pastör tarafından vaaza kondurulan isim veya ihtiyarlarca verilen örtü ne olursa olsun– yetki sergilemekten ve öğretmekten ayrı tutulamaz ve bunlar, kadınlara ibadette yapmaları yasak tutulan iki şeydir.

Kevin DeYoung (PhD, University of Leicester) Matthews, Kuzey Carolina’daki Christ Covenant Kilisesi’nin (PCA) kıdemli pastörü ve Reformed Theological Seminary’de (Charlotte) sistematik teoloji doçentidir. Yirmiden fazla kitabın yazarı ve popüler bir köşe yazarı, blog yazarı ve podcast yapımcısıdır. Kevin’in çalışmaları clearlyreformed.org adresinde bulunabilir. Kevin ve eşi Trisha’nın dokuz çocuğu vardır.

[1] Editör Notu: Vaaz verme konusunda erkekler ve kadınların eşit olduğunu düşünen ve kadınların da vaaz verebileceğini savunan görüş.

[2] Editör Notu: Kutsal Kitap’ın, vaaz verme görevini sadece erkeklerle sınırladığını savunan görüş.

[3] Çevirmen Notu: Bu bölüm boyunca “açıklamak” fiiliyle kastedilen şey, “izah etmek” veya “tefsir etmek” olarak da düşünülebilir.

Kadınlar Kiliselerimizde Vaaz Vermeli mi? yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklar İçin Yeni Kent Kateşizmi yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

Yeni Kent Kateşizmi yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

Toplu İbadet: Kilise Tanrı’nın Halkı Olarak Nasıl Toplanır? yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

Mesih’e Dönme: Tanrı Nasıl Halk Yaratır? yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

30 Ağustos 2020 Jen Wilkin

 Temel Bilgi Oluşturun

Bugün kadınlar kendilerini pek çok yöne doğru çekilmiş buluyorlar: iş, aile, hizmet, spor ve diğer etkinliklerin hepsi programlarımızı takip ediyor. Ne kadar çok çekilirsek, Kutsal Kitaplarımız’ı kişisel olarak incelemeye ayırdığımız zamanı korumak için o kadar çok çalışmamız gerekir. Sonunda oturup okuyabildiğimizde, her değerli dakikanın buna değmesini isteriz. İster on beş dakikamız ister iki saatimiz olsun, çabalarımızın mümkün olan en fazla faydayı sağlamasını istiyoruz. Ama okumak zorunda olduğumuz zamandan en iyi şekilde nasıl yararlanabiliriz?

Kişisel çalışma zamanımızın o günkü duygusal depomuzu doldurmasını istemek cazip gelebilir. Ne kadar zamanımız olursa olsun harekete geçebileceğimiz bir uygulama noktası bulmak için acele edebiliriz. Bu, Söz’deki zamanımızı günlük ruhsal okumalarla, yani bir metin üzerinde derin düşünmekle ve onu hemen uygulamaya koymanın bir yolunu aramakla sınırladığımız anlamına gelebilir. Günlük ruhsal okumalar faydalıdır, ancak temel değildir ve Kutsal Kitap hakkındaki temel anlayışımız geliştikçe faydası aslında katlanarak artar. Bu nedenle Kutsal Kitap’ı yüreğimizle olduğu kadar aklımızla da incelemeliyiz. Bu nedenle Kutsal Kitap’ı yüreğimizle olduğu kadar aklımızla da incelemeliyiz.

Kutsal Kitap’ı günlük ruhsal okuma şeklinde okurken, Kutsal Yazılar hakkında temel bir bilgi edindiğiniz zamanla bunu tamamlamaya çalışın. İşte o zamandan en iyi şekilde yararlanmanıza yardımcı olacak dokuz öneri.

1. Uzun Vadeli Bir Görüşe Sahip Olun

Kutsal Kitap’ı bir banka kartı yerine bir birikim hesabı olarak düşünün. Acil bir ihtiyacı karşılamak için kullandığınız azalan bir bakiye olarak görmek yerine, haftalar, aylar ve yıllar boyunca kümülatif (gittikçe artan) bir etkiye sahip olmasına izin verin.

Bir gün okuduktan sonra bir metni tam olarak anlayamayabilir veya onu iyi bir şekilde uygulayamayabilirsiniz. Sorun yok. Hesabınıza para yatırmaya devam edin, Tanrı’nın mükemmel zamanlamasında, incelediğiniz şeyin anlamını ve yararlılığını aydınlatacağına ve değerini artıracağına güvenin. Ya bugün çalıştığınız metin sizi bundan on yıl sonraki bir sınava hazırlıyorsa? Çalışma süreniz otuz dakika içinde düzgün bir şekilde sonuçlansa da sonuçlanmasa da hiçbir şeyin boşa gitmediğine güvenerek şimdi sadakatle çalışın.

2. Sabit Kalın

Her gün Kutsal Kitap’ın farklı bölümlerinden alıntılar okumak yerine, bir kitap seçin ve orada kalın. Konuyla ilgili çalışma kılavuzları ve ruhsal okuma kılavuzları, bize Kutsal Yazılar hakkında parça parça bilgi verebilir.

Belirli metinlere çok aşina olabiliriz, ancak bağlamlarını asla öğrenemeyebiliriz. Kutsal Kitap içerisindeki bir kitabı baştan sona okumak, Kutsal Kitap bilgimizdeki noktaları birleştirmemize ve metni tutarlı bir şekilde anlamamıza yardım eder.

3. Bağlamı Onurlandırın

Belirli bir kitabı incelemeye başlamadan önce, kendinizi doğru bir şekilde anlamaya hazırlamak için onun tarihsel ve kültürel bağlamını araştırın. Bir kitabı, orijinal okuyucusu ve ortamı ışığında okumak, yorumlamanın temel ilkesidir.

Kitabı kim yazdı? Kime yazıldı? Bu kitap ne zaman yazıldı? Hangi tarihsel ve kültürel faktörler onun yazılmasını teşvik etti ve bilgilendirdi? Bu soruları araştırmak, bizi kendi kültürel veya tarihsel önyargımız ışığında yorumlamaktan korur. (Eğer İngilizce biliyorsanız) Burada size yardımcı olacak önemli bir kaynak, ESV Study Bible’dır.

4. Türü Anlayın

Kutsal Kitap birçok farklı edebi türden oluşur. Tarihsel anlatı, şiir, peygamberlik, bilgelik edebiyatı ve daha fazlasını içerir. Bu türlerin her biri belirli kurallara uyar. Her biri, dili ve imgeleri belirli bir şekilde kullanır.

Mezmurları Müjdeleri okuduğumuz gibi okuyamayız, ya da bilgelik edebiyatını okuduğumuz gibi peygamberliği okuyamayız. Belirli bir metne başladığınızda, türü hakkında bilgi edinin ve o türün nasıl “işlediğine” bakarak okuyun.

5. Kanıtlanmış Araçları Kullanın

Amacınız Kutsal Yazılar hakkında temel bilgiler oluşturmaksa, bunu yapmak için iyi araçlara ihtiyacınız olacaktır.

Zamanın testine dayanan araçları seçin: metni tekrar tekrar okuyun, anlamlarına odaklanmanıza yardımcı olmak için ayetleri kendi kelimelerinizle yeniden ifade edin, kelime anlamlarına bakın, metnin bir kopyasına açıklama ekleyin ve çapraz referansları kontrol edin. Bu araçların her biri, anlayış geliştirmenize ve sağlam yorumlama ve uygulamaya doğru ilerlemenize yardımcı olacaktır.

6. “Bilmiyorum”da Kalın

Genel olarak kendimizi kaybolmuş hissetmekten hoşlanmayız ve özellikle Kutsal Kitap’ı okurken kendimizi kaybolmuş hissetmekten hoşlanmayız. Ama o duygu aslında bir arkadaştır, öğrenme sürecinde önemli bir adımdır.

Bilmediklerimizin boyutunu hissedene kadar, kendimizi bilginin peşinden gitmeye zorlamayız. Çeşitli çalışma yardımlarına koşarak kaybolma hissimizi en aza indirme eğilimindeyiz. Bir metni okuruz, anlamamanın uyumsuzluğunu hissederiz ve uyumsuzluğu gidermek için hemen çalışma notlarına başvururuz.

Ama bu uyumsuzluk, sonunda ona ulaştığımızda anlayışımızı korumamıza yardımcı olan şeydir. Vaazlar veya bir Açıklamalı Kutsal Kitap’taki notlar da dahil olmak üzere yorumlar (yorum kitapları), en iyi şekilde, bir metni kendi başınıza anlamaya çalışarak zaman harcadıktan sonra kullanılır. Çalışma yardımcılarına başvurmadan önce, yukarıda belirtilenler gibi araçları kullanarak anlamak için kendinizi okumaya zorlayın. Bunu yapmakla, Tanrı’yı başkasınınkiyle değil, kendi aklınızla sevme emrini yerine getirirsiniz.

7. Hepsini Çalışın

“Kutsal Yazılar’ın tümü Tanrı esinlemesi… ve… yararlı…” (2. Ti. 3:16) ise, onun tamamında zaman geçirmek için çabalamamız daha iyi olmaz mı? Çalışma zamanınızı, zamanla Kutsal Yazılar’ın yalnızca en erişilebilir veya tanıdık görünen bölümlerine değil, tüm bölümlerine maruz kalacak şekilde kullanmaya karar verin.

Yeni Antlaşma’yı tam olarak anlamak için Eski Antlaşma’ya ihtiyacımız var. Yakup’a ihtiyacımız olduğu kadar Levililer’e de ihtiyacımız var. Kutsal Kitap’ın sıkıcı veya yararsız görünen bölümlerinden kaçınmamaya veya acele etmemeye dikkat edin. Soy kütükleri, garip peygamberliksel görümler ve inşaat malzemelerinin envanteri bile eğitimimiz için faydalıdır, ancak bunun nasıl olduğunu anlamak biraz zaman alabilir.

8. Kutsal Kitap’ın Tanrı Hakkında Bir Kitap Olduğunu Unutmayın

Kutsal Kitap’ı yaşamlarımız için bir yol haritası veya “bol yaşam” için bir rehber olarak okumak cazip gelebilir. Ama Kutsal Kitap, tam anlamıyla, bizimle ilgili bir kitap değildir. Yaratılış’tan Vahiy’e kadar, Tanrı’nın karakterini ve işini ortaya koyar ve kutlar.

Kendimize ait bilgi edinebiliriz ancak yalnızca Tanrı bilgisini edindikçe kendi karakterimizi O’nunla ilişkili olarak görmeyi öğreniriz. Şunu sorarak okuyun: “Bu metin bana Tanrı ve O’nun kurtaran işi hakkında ne öğretiyor?” Sonra kendinizi O’na ilişkin şekilde gözden geçirin: “Tanrı’nın uzun süredir sabırlı olduğunu bilmek, ne kadar sabırsız olduğumu düşünmeme neden oluyor. O zaman nasıl yaşamalıyım?” Bir metinden çıkacak uygulamanın, Tanrı’yı belirli bir ışıkta görmekten kaynaklanmasına izin verin.

9. Dua Edin

Bilgelikten yoksunuz. Bunu en net şekilde, Kutsal Kitap’ı incelemeye başladığımızda fark ederiz. Bunu fark etmenin daha iyi bir yolu olamaz.

Çalışma zamanınızdan önce, sırasında ve sonrasında dua edin. Tanrı’dan size işitmek için kulak vermesini isteyin. Mezmur yazarı gibi, “Gözlerimi aç, yasandaki harikaları göreyim” diye dua edin (Mezmur 119:18). Sınırlılığınızı kabul edin ve alçakgönüllü bir şekilde Tanrı’dan çalışırken size bilgelik ve içgörü vermesini isteyin. İsteğinizi reddetmeyecektir.

Bu makale Jen Wilkin tarafından yazılmıştır ve ESV Women’s Study Bible‘dan uyarlanmıştır.

Jen Wilkin, Dallas, Teksas’tan bir Kutsal Kitap öğretmenidir. Kutsal Kitap okuryazarlığının bir savunucusu olarak, ev, kilise ve kilise organizasyonlarıyla ilgili bağlamlarda kadınlar için çalışmalar organize edip yönetti ve çok satan Women of the Word de dahil olmak üzere çok sayıda kitap yazdı. Onu JenWilkin.net’te bulabilirsiniz.

Kutsal Kitap Çalışmanızdan En İyi Şekilde Yararlanmak için 9 İpucu yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

Günahın itirafı, ister Hristiyan yaşamının başlangıcında isterse yaşam boyu devam eden bir uygulama olarak, günahın kabul edilmesi ve Rab’be sunulması anlamına gelir.

Özet

Günahın itirafı, Hristiyan yaşamının normal ve vazgeçilmez bir unsurudur. Günahın itirafının Hristiyan yaşamının başlangıcını işaret ettiğini gösteren öğretiler bulunduğu gibi, günahın itirafının Hristiyan yaşamının devam eden ve vazgeçilmez bir unsuru olduğunu belirten öğretiler de mevcuttur. Mesih’i ikrar etmek konusunda daha fazla Yeni Antlaşma öğretisi ve Mesih hakkında çeşitli gerçekler mevcut olsa da, günahın itirafını ve Mesih’in ikrarını birbiriyle ilişkili kabul etmek oldukça doğru bir yaklaşımdır.

Giriş

Günahın itirafı, Hristiyan yaşamının merkezinde yer alır. Yazıda Hristiyanların günahının itirafı ele alınacağı için esas olarak Yeni Antlaşma’ya odaklanılacaktır. Ancak bazı önemli Eski Antlaşma kelimelerine ve arka plana da yer verilecektir.

Yeni Antlaşma’da üç anahtar kelime mevcuttur. Bunlar: homologeō (fiil: söz vermek, itiraf etmek, beyan etmek, övmek), exomologeō (fiil: söz vermek, itiraf etmek, övmek) ve homologia (isim: itiraf).

Eski Antlaşma’nın (Septuaginta) Grekçe (eski Yunanca) çevirisinde homologeō kelimesi birkaç İbranice kelimeyi tercüme eder. Bunlar; yada (övmek), nadar (adak adamak) ve saba (ant içmek). Grekçe homologia kelimesi İbranice nedabah (özgür irade), neder (adak) ve todah (övgü, onur) sözcüklerini tercüme eder. Exomologeō kelimesi ise İbranice yada (övgü, itiraf) kelimesini yaklaşık 120 defa tercüme eder. Exomologeō, ‘övgülerini dile getirmek’ anlamında psallō ile birlikte ve ‘şükretmek’ anlamında aineō ile birlikte kullanılır.

İbranice yada kelimesinin Eski Antlaşma’da ‘övmek’, ‘yücelik getirmek’, ‘suçunu itiraf etmek’ veya ‘Rab’bi kabul etmek’ anlamında birkaç kez geçtiğine dikkat etmek önemli olabilir. (bkz. Yeşu 7:19; 1.Kr. 8:33-36, 2.Tarih. 6:24-27). Homolgeō, ‘aynı şeyi söylemek’ anlamına gelen bileşik bir kelimedir. Bu, terimin üç anlamda nasıl kullanılabileceğini açıklamaya yardımcı olur: 1) günahını itiraf etmek (günahkâr olduğunu Tanrı’ya itiraf etmek), 2) Tanrı’nın yargısında adil olduğunu ikrar etmek, 3) Tanrı’yı yüceltmek (Tanrı’nın Tanrı olduğunu beyan etmek). Her üç anlamda da kişi, Rab ve Rab’bin gerçeğe olan bakışıyla aynı fikirdedir.

İtiraf ve Hristiyan

Bazı Yeni Antlaşma ayetlerini okuyarak başlayalım.

Markos 1:5; ‘‘Bütün Yahudiye halkı ve Yeruşalimliler’in hepsi ona geliyor, günahlarını itiraf ediyor, onun tarafından Şeria Irmağı’nda vaftiz ediliyordu.’’

Matta 3:6; ‘‘…günahlarını itiraf ediyor, onun tarafından Şeria Irmağı’nda vaftiz ediliyordu.’’

Yakup 5:16; ‘‘Bu nedenle, şifa bulmak için günahlarınızı birbirinize itiraf edin ve birbiriniz için dua edin. Doğru kişinin yalvarışı çok güçlü ve etkilidir.’’

Yuhanna 1:9; ‘‘Ama günahlarımızı itiraf edersek, güvenilir ve adil olan Tanrı günahlarımızı bağışlayıp bizi her kötülükten arındıracaktır.’’

Elçilerin İşleri 19:18; ‘‘İman edenlerin birçoğu geliyor, yaptıkları kötülükleri itiraf edip anlatıyordu.’’

Hristiyan yaşamının başlangıcında İsa’yı Rab olarak ‘ikrar ederiz’ veya kabul ederiz. (Rom. 10:9). Mesih’e yönelik boyun eğme, O’na karşı günahın itirafını da gerektirir. (Mat. 3:6; Mar. 1:5; Elç. 3:19; 5:31). Bu bizdeki ilk değişimdir. Kutsal Ruh tüm bunlarda (1Ko. 12:3) iş başındadır ve bizleri yeniler, değiştirir ve yeni bir sürece hazırlar.

Tanrı’nın Çağrısı

Tanrı bizleri ‘değişime’ çağırıyor (Rom. 12:1-2). Büyük bir değişim olmasına rağmen, henüz mükemmelliğe ulaşmadık (Filip. 3:12-14). Yaşam süreci boyunca herhangi bir başarısızlık için Tanrı’ya dürüstçe itirafta bulunmalıyız. 1. Yuhanna 1:5, bu konuda özellikle önemlidir. Çünkü Tanrı’nın ışık olduğunu ve O’nda hiç karanlık olmadığını öğreniriz. Karanlıkta yürürsek, Tanrı ile paydaşlığımız olduğunu söyleyemeyiz. (6. ayet) Ancak ışıkta yürürsek (Tanrı’yı ​​hoşnut eden bir yaşam sürersek), Oğlu İsa’nın kanı bizi her günahtan arındırır. (7.ayet) Günahımızı inkâr edemeyiz (8. ayet) Ancak Tanrı, Mesih’te yeni bir yol sağladı: ‘‘Günahlarımızı itiraf edersek, güvenilir ve adil olan Tanrı günahlarımızı bağışlar ve bizi her kötülükten arındırır.’’ (9.ayet)

Hristiyan yaşamı, doğruluğun peşinden koşmayı gerektirir, ancak hatalarımızda Mesih’in kurtarıcı çalışmasına dayanan bir bağışlanmaya sahibiz. Günahın itirafının örneğini 51. Mezmur’da görüyoruz. Burada Davut, günahını Tanrı’ya itiraf etmektedir. ‘‘Biliyorum isyanlarımı, günahım sürekli karşımda’’ (3.ayet) Burada kullanılan İbranice ‘bilmek’ kelimesi olan yada, Eski Antlaşma’nın (Septuaginta) Grekçe (eski Yunanca) tercümesinde hem homologeō hem de exomologeō ile çevrilmiştir ve ‘itiraf etmek’ olarak tercüme edilmiştir. Günahını itiraf eden Davut, yakarışını Tanrı’nın sarsılmaz sevgisi ve merhametine bağlayarak (1.ayet) arınma ve bağışlanma dilemektedir. (2.ayet)

İlgili Uyarılar

Tüm bunlardan günahın ciddi bir konu olduğunu öğreniyoruz. Bundan dolayı Baba Tanrı’nın önünde günahımızı kabul ederken ve İsa Mesih aracılığıyla bağışlanma beklerken dürüst olmalıyız.

Günahı görmezden gelemeyiz. Bununla birlikte bir hata konusunda uyarıda bulunabiliriz. İtiraf edilen günahın bağışlanacağı vaadinin ışığında, daha önce itiraf edilmiş ve dolayısıyla bağışlanmış olan eski günahları yeniden öne sürmemeye dikkat etmeliyiz. Çünkü böyle davranmak, farkında olmadan bile olsa, Tanrı’nın sadakatini ve adaletini sorgulamak anlamına gelir. Günahlarımızı açıkça itiraf etmeliyiz, ancak vaat ettiği bağışlanma için Tanrı’ya güvenmeli ve O’na şükretmeliyiz.

Ayrıca bir rahibe günahın itiraf edilmesi olan ‘kulaktan’ itirafın hatasını da kabul etmeliyiz. Roma Katolikleri ve birçok Anglikan, bu konuda Yakup 5:16 ayetine yönelmektedir. Yakup 5:16 şöyle der: ‘‘Bu nedenle, şifa bulmak için günahlarınızı birbirinize itiraf edin ve birbiriniz için dua edin. Doğru kişinin yalvarışı çok güçlü ve etkilidir.’’

Elçi burada kuşkusuz günahın karşılıklı itirafı için bir yer olduğunu teyit etmektedir. Ancak bu ayetten Roma Katolik sakramentine önemli bir adım atılmıştır. Bununla birlikte Tanrı’yla insanlar arasında tek aracı olan Mesih’ten başka hiçbir insanı kabul etmiyoruz (1Tim. 2:5).

KAYNAKÇA: https://www.thegospelcoalition.org/essay/confession-of-sin/

Günahın İtirafı yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

Tanım

Yeniden doğuş, Tanrı’nın Kutsal Ruh’unun her Hristiyan’a ruhsal yaşam vermesinin, onları ölümden diriltmesinin, böylece artık tövbe edebilmeleri ve yeni bir yaratılış olarak Mesih’e güvenebilmelerinin mutlak yetkili işidir.

Özet

Yeniden doğuş, Kutsal Ruh’un ölü günahkarlara ruhsal yaşam veren doğaüstü işidir. Bu, insanın katkıda bulunduğu bir iş değil, yalnızca Tanrı’nın bir eseridir. Bir bebek doğduğu için itibar görmediği gibi, insan da Tanrı tarafından yeniden doğmadan onur bulamaz. Diriliş gücüne sahip bir lütfa ihtiyacı olan insanın,  imanın kendisi de dahil olmak üzere kendi başına herhangi bir kasıtlı faaliyeti, yeniden doğuşun nedeni değil, sonucu olabilir. Yeniden doğuş lütfu, insanlara Tanrı’ya karşı iman ve yeni eğilimler uygulama yeteneği veren Tanrı’nın gücüdür.

İsa Nikodim’e, “Kişi yeniden doğmadıkça Tanrı’nın krallığını göremez” (Yu. 3:2) dedi. Nikodim, İsa’nın ne demek istediğini anlamaya çalıştı. ”Annesinin rahmine ikinci kez girip doğabilir mi?” (Yu. 3:4) diye sordu. Nikodim, İsa’nın ruhsal bir gerçekliği tanımlamak için mecazi bir anlatım kullandığını anlayamadı.

Yeniden doğuş nedir?

Yeniden doğuş, ‘Kutsal Ruh’un, seçilmiş günahkarın içine yeni bir yaşam üflemesi, onu ruhsal ölümden ruhsal yaşama geçirmesi ve taştan yüreğini çıkarıp etten yürek vermesi’ işini ifade eder. Ayrıca yeniden doğuş, yalnızca Tanrı’nın bir eylemidir ve doğası gereği monerjistiktir. Yani insanın inanma isteğinden bağımsız ve koşulsuz olarak Ruh’un mutlak yetkili eylemiyle gerçekleştirilir. Kısacası insanın imanı yeniden doğuşa sebep olmaz, fakat yeniden doğuş insanın iman etmesine sebep olur.

Bu tanımda dikkat edilmesi gereken bileşenler mevcut;

Yeniden doğuş, Ruh’un doğaüstü işidir.

İsa, Nikodim’e “Bir kimse sudan ve Ruh’tan doğmadıkça, Tanrı’nın egemenliğine giremez” derken, yeniden doğuşu Ruh ile ilişkilendiriyor (Yu. 3:5). İsa, Rab’bin halkını temizlemek için ‘temiz su serpeceğini’ (36:25) ve ‘Ruhu’nu içlerine koyacağını’ (36:27) söyleyen peygamber Hezekiel’in sözlerini tekrarlıyor.

Yeniden doğuş insanın işi değil, yalnızca Tanrı’nın işidir.

Doğum aracılığıyla bu dünyaya yeni bir hayat başlar. Ama bebeğin itibarı hak ettiğini düşünmek saçma bir yaklaşım olur. Çünkü bebek pasiftir. Ruhsal doğumda ise çok daha fazla pasiftir. Yeniden doğuş, yalnızca ve yalnızca Tanrı’nın işidir; günahkar pasiftir, ruhsal olarak ölüdür. Hezekiel 36. bölüme geri dönersek ve mecaz anlatımları biraz değiştirirsek, Hezekiel Ruh’un yeniden doğuş işini tarif ederken, günahkarın ‘taştan yüreğinin’ çıkarılması ve yerine ‘etten bir yürek’ konulması gerektiğini söylediğini fark ederiz (36:26). Yeniden doğmayanlar üzerinde böyle bir ameliyatı yalnızca Ruh gerçekleştirebilir.

O halde, yeniden doğuşun, Tanrı ve günahkarın birbirleriyle işbirliği yapmak zorunda olduğu sinerjik bir eylem olduğunu söylemek, günahkarın yeteneğine çok fazla güvenmek demektir. Yeniden doğmamış günahkar, sadece yaralanmış ve lütfa muhtaç kişi değil, aynı zamanda ruhen ölü olan kişidir. O sadece okyanusta boğulmak üzere olan biri değil, aksine boğulan ve okyanusun dibinde ölü olarak yatan kişidir. O halde diriliş gereklidir. Pavlus, Efeslilere şöyle seslendi: ”Bir zamanlar içinde yaşadığınız suçlardan ve günahlardan ötürü ölüydünüz. Ama Tanrı…. bizi Mesih’le birlikte yaşama kavuşturdu; O’nun lütufla kurtuldunuz” (Ef. 2:1, 4–5).

Yeniden doğuş imandan önce gelir.

İnsanın diriliş gücüne sahip bir lütfa ihtiyacı olduğu için, imanın kendisi de dahil olmak üzere kendi başına herhangi bir kasıtlı faaliyet, yeniden doğuşun nedeni değil, sonucu olabilir. Kelimenin kendisi bir uyanışın gerçekleştiğini ifade eder. Günahkar, Mesih’e karşı kördü, ancak şimdi görebiliyor. Önceleri sadece günahı arzulardı, ama şimdi ona Mesih’i arzulamak için yeni eğilimler verildi. Ruh, iradeyi her şeyden önce ruhsal esaretinden kurtarmadıkça, insanın Mesih’e güvenme konusundaki kasten seçimi olanaksızdır.

Deneyimlerimize göre, İsa’ya ilk inandığımızda her şey bir anda oluyor gibi görünüyor. Ancak Tanrı’nın işini incelediğimizde, yeniden doğuşun imandan kaynaklanmadığını, ancak imanın yeniden doğuştan kaynaklandığını görebiliriz. Kurtuluşta bu mantıksal düzeni tersine çevirirsek, Ruh’un doğaüstü çalışmasını insanın iradesine koşullandırırız. Bunun yerine odak noktası Tanrı’nın iradesidir: “ Tanrı, yarattıklarının bir anlamda ilk meyveleri olmamız için bizleri kendi isteği uyarınca, gerçeğin bildirisiyle yaşama kavuşturdu.” (Yak. 1:18) ve ‘büyük merhametiyle’, yeniden doğmamızı sağladı” (1 Pe. 1:3). Bu nedenle Yuhanna, iman eden herkesin Tanrı’dan doğacağını söylemez, fakat iman eden herkesin “Tanrı’dan doğduğunu” söyler (1. Yu. 5:1)

Önceleri “müjdenin ışığına” kördük, ancak Tanrı, “Işık, karanlıkta parlayacak” diyen Tanrı, ”İsa Mesih’in yüzünde parlayan kendi yüceliğini tanımamızdan doğan ışığı bize vermek için yüreklerimizi aydınlattı” dedi (2 Ko. 4:3–6). Evet, imanlı kişi Mesih’i seçer, ancak bu sadece Ruh’un ölü bedenimize yeni bir yaşam üflemesi ve kör gözlerimizi açmak için yeni bir ışık tutması nedeniyledir. Elçilerin İşleri kitabındaki Lidya gibiyiz. Rab yüreğini açana dek Lidya, Rab’be iman etmedi. (Elç. 16:14).

Ayrıca, imandan bahsettiğimizde bile, bunun Tanrı’nın bir armağanı olduğunu unutmamalıyız (bkz. Elç. 13:48-50; Ef. 2:8–10; Flp. 1:29–30; 2.Pe. 1:1). Bu, Tanrı’nın yalnızca yeniden doğmamış olanlara verdiği bir armağan değildir; aynı zamanda sinerjiyi ve günahın tam esaretinde olmayan bir iradeyi gösterir. İman etkili bir armağandır, günahkarın İsa’ya güvenebilmesi için Ruh’un içine işlemesi gereken bir armağan. İmanı, kendi işimiz olarak düşünemeyiz. Sadece Tanrı bize bahşettiği ve içimizde etkin kıldığı için inanırız. Aksini söylemek, imanı ilahi kökeninden yoksun bırakmak demektir.

KAYNAKÇA: https://www.thegospelcoalition.org/essay/regeneration/

Yeniden Doğuş yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

TEHLİKELİ SONUÇLAR VEREN BİR FİKİR, ROMA İMPARATORU KONSANTİNE’NİN YETKİSİ ALTINDAKİ İZNİK KONSİLİ’NİN (MS 325) HIRİSTİYAN KİTAP KANONUNU KURDUĞU KAVRAMIDIR.

Fikirlerin sonuçları vardır. Tehlikeli sonuçlara yol açan bir fikir, Roma imparatoru Konstantin’in yetkisi altındaki İznik Konsili’nin (MS 325) Hıristiyan Kutsal Kitap kanonunu oluşturduğu fikridir.

Kutsal Kitap, hangi kitapların dahil edileceğini seçen birkaç seçkin piskopostan mı kaynaklandı? Yoksa bu konuda bir Roma imparatoruna mı itibar etmeli miyiz? Hayır. Bu yalan, Kutsal Kitap otoritesini çürütme ve kanonun kökenleri hakkında şüphe uyandırmak için kullanıldı. Dan Brown’ın 2003’te en çok satan kitabı Da Vinci Şifresi bu fikri kültürümüze yerleştirdi ve şimdi birçokları Konstantinus veya İznik’in Kutsal Kitabı kurduğunu düşünüyor. Ama Brown bu hikayeyi icat etmedi. Bunu sadece kurgusu aracılığıyla sürdürmüştür. (Aynı şey popüler casus romancı Daniel Silva’nın son kitabı The Order için de geçerli. Bir yazarın notunda şunu kabul ediyor: “Kutsal Kitap yanılmazlığına inanan Hıristiyanlar, müjdecilerin kim olduklarına ve Müjdelerinin nasıl yazıldığına dair açıklamama hiç şüphesiz karşı çıkacaklardır.”)

İznik ve Tarihte Kanon

İznik’in kanonu kurduğu ve Kutsal Kitap’ı yarattığı fikrinin tarihsel bir temeli yoktur. The Biblical Canon Lists from Early Christianity ve diğer erken kanıtlar, Hristiyanların İznik’ten önce ve sonra Kutsal Kitap kanonunun sınırlarını tartıştıklarını göstermektedir. Örneğin, Kudüslü Cyril (yaklaşık MS 350) ve İskenderiyeli Atanasius (yaklaşık MS 367) gibi İznik yanlısı ataların listeleri bile Vahiy’in dahil edilmesi konusunda hemfikir değildir. Ne konseyden alınan ilk kayıtların hiçbiri, ne de görgü tanıkları (örneğin, Evsevius veya Ahanasius), kanonu kuran herhangi bir Konsil kararından bahsetmez. İznik Konsili’nin kanonu kurduğu ve Kutsal Kitap’ı yarattığı fikrinin hiçbir tarihsel temeli yoktur.

Yudit’in Latince çevirisinin önsözünde Hieronymus şunları yazdı:

Madem İznik Konsili’nin bu kitabı kutsal Yazılar arasında saydığı kabul edildiği, isteğinize teslim ediyorum. Jerome, Yudit’i kanona dahil etmek için resmi bir karardan bahsediyor olabilir mi? Bu pek olası değil. Atanasius’tan Nazianzus’lu Gregory’ye, Poitiers’li Hilary’den Hieronymus’a kadar İznik’te kabul gören inancı en erken benimseyenler, Yudit’i kanon listelerine dahil etmezler. İznik’te Judith’in kanona uygunluğu hakkında bir karar verilmiş olsaydı, ilk benimseyenler onu kanona uygun kitaplar arasında listelerlerdi. Ama yapmazlar. Bunun yerine, Hieronymus muhtemelen bazı ataların Yudit’ten kutsal metinler olarak bahsettiği tartışmaları anlatıyor. Her halükarda, bu tartışmalar, kanonun sınırları hakkında resmi bir konsil kararıyla sonuçlanmadı. Görünüşe göre Hieronymus’un ifadesi daha sonra İznik’in kanona karar verdiğini söylemek için yanlış anlaşıldı ve bu da bizi hikayenin geri kalanına götürüyor.

Efsanedeki İznik ve Kanon

Bu fikrin kaynağı, o zamana kadar Yunan konseylerinin kararlarını özetlediğini iddia eden Synodicon Vetus adlı dokuzuncu yüzyıl sonlarına ait bir Grekçe el yazmasında yer almaktadır (buradaki sayfa 2-4’e bakınız). Andreas Darmasius bu el yazmasını 16. yüzyılda Mora’dan getirmişti. John Pappus, 1601’de Strasburg’da düzenledi ve yayınladı. İşte ilgili bölüm:

Konsey, kanonik ve apokrif kitapları şu şekilde tecelli etti: Kitaplar Tanrı’nın evindeki ilahi masanın yanında koydular; sonra İlâhi esini olan kitaplarının masanın üzerinde, sahte kitapların ise masanın altında bulunması için Rab’be yalvararak dua ettiler, ve öyle oldu. Bu kaynağa göre, kilisenin kanonu, İznik’te meydana gelen, yani Rab’bin kanona dahil kitapların masada kalmasına ve altında uydurma veya sahte olanların bulunmasına neden olduğu bir mucize nedeniyle vardır.

Pappus’un Synodicon Vetus baskısından, bu alıntı dolaşıma girdi ve alıntılandı (bazen onun editörlüğünü yaptığı Grekçe el yazmasından değil, Pappus’un kendisinden geliyormuş gibi!) ve sonunda Voltaire (1694-1778) gibi önde gelen düşünürlerin eserlerinde kendine yer buldu. Voltaire’n yazdığı Philisophical Dictionary 3. cildinde “Konseyler” (bölüm I) altında şöyle yazar: Aynı konseyin ataları, Kutsal Kitap’ın gerçek kitaplarını apokrif kitaplardan ayırmaları, neredeyse benzer bir yöntemle oldu. Hepsini sunağın üzerine yerleştirdikten sonra, apokrif kitaplar kendi kendilerine yere düştüler.

Kısım III’te biraz sonra Voltaire şunları ekliyor: ”Nice Konsili’nin ekinde, Eski ve Yeni Antlaşma’nın hangilerinin gerçek, hangilerinin apokrif kitap olduğunu bulmaya çok şaşıran önderlerin, hepsini bir sunağın üzerine koyduğunu daha önce söylemiştik. ve reddedecekleri kitaplar yere düştü. Ne yazık ki bu kadar güzel bir imtihan kaybedildi!”

Voltaire daha önce Konstantinus’un konseyi topladığına değinir. O halde, İznik’te atalar, kutsal kitabı apokrif kitaplardan dua ve bir mucizeyle ayırdılar. Pappus’un Synodicon Vetus’un 1601 baskısının yayınlanması -ve daha sonra İznik’teki mucizenin, özellikle Voltaire tarafından Sözlüğünde alıntılanması- Dan Brown’un olayları bu kadar renkli anlatabilmesinin ve diğer birçok kişinin bu efsaneyi sürdürmeye devam etmesinin nedeni gibi görünüyor.

Yetki meselesi

Kültürümüz giderek daha laik hale geldikçe, birçok kişi Kutsal Kitap’ın kökenleri ve özellikle erken Hıristiyanlığın kanonun oluşumundaki rolü hakkında şüphe atmaya devam edecek. Kanonun tarihi zaman zaman biraz karışık olsa da, 325’te İznik’te toplanan birkaç Hıristiyan piskopos ve kilise tarafından kurulduğuna dair hiçbir kanıt yoktur.

Hıristiyanların bu çağda zihinlerini harekete geçirmeye hazırlamaları ve Kutsal Kitap kanonunun kiliseler tarafından uzun yıllar boyunca tanınan Tanrı’nın işi olduğunu güvenle ileri sürmeleri gerekir. J. I. Packer’ın canlı sözleriyle, ” Sir Isaac Newton’un nasıl bize yerçekimi gücünü vermedi ise kilise de bize kanonu aynı şekilde vermedi.”

Daha Fazla Okuyunuz:

Ed Gallagher and John D. Meade, The Biblical Canon Lists from Early Christianity: Texts and Analysis (OUP, 2018).

F. F. Bruce, The Canon of Scripture (IVP, 1988).

Timothy Paul Jones, How We Got the Bible (Rose Publishing, 2015). Interview with Timothy Paul Jones.

Kaynakça: https://equip.sbts.edu/article/the-council-of-nicaea-did-not-create-the-canon-of-scripture/

İznik Konsili Kutsal Yazılar Kanonunu Yaratmadı yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.

Hazırlayan: Jon Bloom

Kutsal Kitap fena ölçüde ciddi bir kitaptır. Gerçeklere dair bir kitaptır ve hepimizin çok iyi bildiği üzere, gerçekler genellikle gaddardır. Kutsal Kitap bu gerçeği hiçbir şekilde ballandırıp olduğundan daha iyi göstermemekte, gerçekleri rahatsız edici bir dobralıkla açıklamaktadır. Kutsal Yazılar’ın büyük bir kısmı gaddar zamanlar içerisinde, savaş, stres, tükenmişlik ve hatta depresyon altındaki yazarlar tarafından yazılmıştı. Üstelik Kutsal Kitap’ın doruk noktasında, Kutsal Kitap’ın mesajının en temelinde, Tanrı Oğlu’nun gaddar bir Roma çarmıhındaki kanlı ölümü vardır.

Dolayısıyla, Kutsal Kitap’ı açtığımızda, nadiren bize hafif gelen okumalara rastlarız.

Mezmurlar kitabında, Tanrı esiniyle yazılmış ve yüzyıllarca sayısız imanlıya ölçülemez teselliler sunmuş olan bu ruhsal şiir kitabında bile, sıklıkla insanı geren temalarla karşılaşmaktayız. Birçok mezmurda, yazarların belirli bir gaddar gerçeğe şahit olduklarını, Tanrı’nın vaatlerine ve amaçlarına yönelik anlayışlarının veya beklentilerinin sarsıldığını ve kendi değer verdikleri Tanrı’ya güvenme konusunda sıkıntılar yaşadıklarını okuyoruz.

Bu mezmurlar bizim ağıt mezmurları dediğimiz kategoriye karşılık gelmektedirler. 10. Mezmur gibi bazı ağıt mezmurlarında, Tanrı esiniyle yazmakta olan bir yazarın kendi iman krizinin ayetlerde nasıl yer bulduğunu okumaktayız.

Tanrı’ya Bunu Diyebilir Miyiz?

Bunu 10. Mezmur’un başlangıç ayetinde hemen görüyoruz:

Ya RAB, neden uzak duruyorsun,
Sıkıntılı günlerde kendini gizliyorsun? (Mezmurlar 10:1)

Tanrı’ya söylenecek şaşırtıcı bir cümle. Bir Hristiyan hedonist böyle dua edebilir mi?

Soruyu niçin mi bu şekilde sordum? Desiring God Hizmetleri olarak bizler, Kutsal Kitap’ta bizim Hristiyan hedonizmi dediğimiz bir yaşam tarzının öğretildiğine inanıyoruz. Kutsal Yazılar’da, bir Hristiyan’ın yalnızca bazı Hristiyanlık öğretilerine aklen onay veren bir kişi olmadığını görüyoruz. Bir Hristiyan, Tanrı’yı tüm yüreğiyle sever (Matta 22:37), Tanrı’yı en değerli hazinesi olarak benimser (Matta 13:44-46; Filipililer 3:7-8; İbraniler 11:24-26) ve zevkinin en yüce ve en kalıcı kaynağı olarak Tanrı’yı arar (Mezmurlar 16:11). Kutsal Kitap’ın Üçlübirlik Tanrısı, Hristiyan’ın “sevinç kaynağı” olmalıdır (Mezmurlar 16:11). Bir cümleyle özetleyecek olursak, Hristiyan hedonist Kutsal Yazılar’ın şunu öğrettiğine inanır: Biz Tanrı’da en çok ne zaman tatmin bulursak, Tanrı da en çok o zaman yüceltilmiş olur.

Kesinlikle Mezmurlar kitabında, Mezmurlar 73:25-26 ayetlerinde olduğu gibi Hristiyan hedonizmini yansıtan birçok ayet bulabilmekteyiz:

Senden başka kimim var göklerde?
İstemem senden başkasını yeryüzünde.
Bedenim ve yüreğim tükenebilir,
Ama Tanrı yüreğimde güç,
Bana düşen paydır sonsuza dek.

Peki ya yazarın masum, çaresiz insanların uğradığı adaletsiz, küstah ve şiddet dolu olaylar karşısındaki acı dolu şaşkınlığıyla birlikte yas tuttuğu 10. Mezmur’a ne demeli? Yazar yalnızca şahit olduğu kötü eylemlerden rahatsızlık duymuyor. Aynı zamanda kötülerin kötülükleriyle refah bulmalarından da rahatsızlık duyuyor. Üstelik Tanrı, o adil Yargıç, bunların yaşanmasına müsaade ediyor gibi görünüyor. Böylece yazar, Kutsal Kitap’ta çoğunlukla gördüğümüz açık yüreklilikle, Tanrı’ya soruyor: “Neden sıkıntılı günlerde kendini gizliyorsun?” Bir insan Tanrı’yı gerçekten seviyor, O’na güveniyor ve O’na her şeyden çok değer veriyorsa, bu şekilde dua edebilir mi? Tanrı’da sevinç bulan bir kişi, Tanrı’nın uzak ve ilgisiz görünmesinden dolayı hiç hayıflanabilir mi?

Kısaca, evet. Hatta, Hristiyan hedonistler Tanrı’ya belirli zamanlarda bu şekilde dua ederler çünkü O bizim “sevinç kaynağı”mızdır, çünkü O’na değer veriyoruz, çünkü O’nu seviyoruz. Ayrıca çünkü bazen, Tanrı’nın işleyişine ve zamanlamasına anlam vermek acı verici bir şekilde zordur. Bu kederli-ama-sevinçli olma durumunu, 10. Mezmur’un gaddar gerçeklerinde görmekteyiz.

Tanrı Neden Uzak Geldi?

İlk olarak, Mezmur yazarına neyin sıkıntı verdiğini anlamamız gerekiyor. Sıkıntısını şu şekilde dışarı vuruyor:

• “Kötüler gururla mazlumları avlıyor” (Mezmurlar 10:2)
• “Açgözlü insan RAB’be lanet okur, O’nu hor görür” (hatta Tanrı’nın varlığını inkâr eder) (Mezmurlar 10:3-4)
• “Ağzı lanet, hile ve zulüm dolu; dilinin altında kötülük ve fesat saklı” (Mezmurlar 10:7)
• “Masumu gizli yerlerde öldürür” (Mezmurlar 10:8)
• “Kapmak için mazlumu bekler ve ağına düşürüp yakalar” (Mezmurlar 10:9)

Mazlumlar maddi kazanç uğruna güç sahibi olan biri (veya birden fazla kişi) tarafından kötüye kullanılmakta ve hatta katledilmektedirler. Kurbanlar “çaresiz” veya savunmasız bir durumdadır ve bu nedenle “saldıranın üstün gücü altında” ezilmektedirler (Mezmurlar 10:10). Bunlar insanın dilinin tutulacağı eylemlerdi ama sessiz kalmak sadece tüm bunların haksızlığına haksızlık katardı. Bu yüzden de, Yeremya gibi, Mezmur yazarı da “sessiz duramıyor” (Yeremya 4:19).

İmanın Krizde Yankılanışı

Mezmur yazarı, gördüğü kötülüğü sözlere döküyor. Ondaki haklı öfkeyi sezebiliyoruz. Böylesine dehşet verici bir zulüm ve haksızlık, onu (ve bizi) öfkelendirmelidir.

Ama Mezmur yazarı zorlu bir içtenlikle Tanrı’ya sesleniyor olsa da, öfkesinin Tanrı’ya yönelmiş olduğuna inanmıyorum. Öfkesi böyle bir yıkıma yol açan kötülere yönelmiş bir durumda. Mezmur yazarı kötülük dolu suçlulara karşı beslediği kızgın öfkesiyle ve kurbanlara karşı beslediği gözü yaşlı şefkatiyle, Tanrı’ya dönüyor çünkü adalet ve kurtuluş için umudu Tanrı’dadır. İşte bu yüzden dua ediyor.

Bizler de böyle kötü haksızlıklara maruz kalıyor, bazen kurban oluyoruz. Günümüzde, daha doğmamış olan masum, savunmasız bebekler yasalar uyarınca katlediliyor ve hem çocuklar hem de zayıf ve köşeye sıkışmış olan yetişkinler, seks ticaretine köle olup satılıyorlar. Tüm bunlar, haksızlığı uygulayan kişilere maddi kazanç sağlıyor. Bu tür şeyler karşısında, sessiz kalamayız. Özellikle de Tanrı karşısında. Mazlumlara olan şefkatimizden ve zalimlere olan haklı öfkemizden ötürü, yas dolu yüreklerimizi umudumuz olan (Mezmurlar 43:5) ve bize umudumuzu veren (Mezmurlar 62:5) Tanrı’ya dökmekteyiz.

Krizde Haykırmayı Öğrenmek

Ama yine de, 10. Mezmur’un giriş ayetlerini işittiğimizde, sanki yazarın öfkesinin bir kısmı da Tanrı’ya yönelmiş gibi geliyor:

Ya RAB, neden uzak duruyorsun,
Sıkıntılı günlerde kendini gizliyorsun? (Mezmurlar 10:1)

Eğer bu öfke, gözlerin açılması veya hayal kırıklığı değilse, nedir? Bu, bir iman krizinin acı dolu karışıklığının kelimelere dökülmesidir.

Öncelikle, iman krizinin iman terkiyle karıştırılmaması gerekir. Neredeyse her imanlı farklı türden iman krizleri tecrübe etmektedir ve çoğunlukla imanın büyüyüp güçlenmesi için iman krizlerine katlanmamız gerekmektedir (birazdan buna daha da değineceğiz). Ama bu Mezmur yazarının Tanrı’yı terk etmiyor olduğunun en bariz kanıtı, bu mezmurun varlığıdır – Mezmur yazarı burada dua ediyor! Ayrıca duasıyla, derinden sevdiğimiz kişiler bizim anlayamadığımız şekillerde davrandıklarında (ya da davranmıyor gibi göründüklerinde) onlara verdiğimiz tepkiye benzer bir şekilde, Tanrı’ya tepki veriyor. Kafa karışıklığını ve acısını dürüstçe dışarı vuruyor.

Mezmur yazarının ruhu sıkıntı dolu çünkü Kutsal Kitap’a dayalı bir şekilde Tanrı’nın karakterine ilişkin sahip olduğu bilgi ile o anda şahit olmakta olduğu gerçeklik uyuşmuyor gibi görünüyor. O, Tanrı’nın çaresizlerin ve savunmasızların “hakkını gözeten” (Yasa’nın Tekrarı 10:18) “adil bir yargıç” olduğuna (Mezmurlar 7:11) inanıyor. Çaresiz insanların gaddar zalimlerinin “her zaman başarı” bulduklarını görüyor. Tanrı’nın böyle bir haksızlığı niçin derhal durdurmadığı, kendi aklının çok ötesinde. Bu, onun için bir kriz anı ve bunun böyle olduğunu Tanrı’ya söylüyor.

Ancak ben, Mezmur yazarının burada Tanrı’ya neden gizlendiğini sorarak O’nu sorumsuzlukla suçluyor veya aşağılıyor olduğunu varsaymanın yanlış olduğunu düşünüyorum. Yazarın burada yaptığı şey, kendi gerçeklik deneyimini, yani durumun kendisine sınırlı duyu organlarıyla ne şekilde göründüğünü betimlemektir. Ayrıca bu şekilde dua ediyor olmasının sebebi, tam anlamıyla Tanrı’yı derinden önemsemesi, O’nu sevmesi ve O’na güvenmesidir.

Böyle bir tepki, iman krizine verilecek iman dolu bir Hristiyan tepkisidir. Kutsal Yazılar’dan Tanrı’ya dair bildiklerimizle dünyada gözlemlediklerimiz arasında bir örtüşmezlik görüp acı verici bir şekilde kafamız karıştığında, Tanrı’nın ilahi takdirinin gizemi bizim sınırlı anlayışımızla çarpıştığında, Tanrı bizden O’na yakarmamızı istemektedir. O’na yakarmamızı istemektedir çünkü yaşadığımız şeyler inandığımız şeylere meydan okuduğunda bile, O’nu seviyor ve O’na güveniyoruzdur.

Hristiyan Hedonist ve İman Demiri

Kutsal Kitap’ın gerçeklik hakkında bu denli dürüst bir şekilde konuşuyor olması, O’nun kendi kendini doğrular nitelikte bir kitap olmasının bir yönüdür. Katıksız dürüstlük, içtenliğin ve doğruluğun bir işaretidir. Ayrıca Kutsal Kitap’ın Mezmur yazarının kötülük sorunuyla yaşadığı iman krizine de yer veriyor olması, Mezmurlar’ın bunca zamandır birçoklarına teselli olmuş olmasının sebebidir. Nitekim biz de böyle krizler deneyimlemekteyiz.

Er ya da geç, her Hristiyan bir iman krizi yaşar – ki bazılarımız için bu birden fazla kez olur. Ama iman krizi demek, iman kaybı demek değildir. Hatta, imanın gerçekte ne olduğunu öğrenmemiz genellikle bu tür krizler aracılığıyla olmaktadır.

Kutsal Yazılar imanlıların çeşitli krizlere katlandığı anlatılarla doludur. Tüm bunlarda Tanrı, yaşamın gaddar gerçeklerine tümüyle hükmetmiş, imanlıların anlayışlarını ve beklentilerini oldukça aşmış ve onları büyük mücadelelere sürüklemiştir. İbraniler 11’de yer alan “İman Listesi”, “gözle görülene değil, imana dayanarak” yaşamanın (2. Korintliler 5:7) gerçekte ne demek olduğunu krizler aracılığıyla öğrenmiş olan böyle imanlılarla doludur.

Önceki paragraflarda Hristiyan hedonistin Mezmurlar 73:25-26 ayetleriyle dua etmeyi sevdiklerinden bahsetmiştim:

Senden başka kimim var göklerde?
İstemem senden başkasını yeryüzünde.
Bedenim ve yüreğim tükenebilir,
Ama Tanrı yüreğimde güç,
Bana düşen paydır sonsuza dek.

Bahsetmediğim şeyse, 73. Mezmur’un bir başka iman krizi örneği olduğuydu. Bu dua, o krizin bir meyvesidir. Dolayısıyla, kendi kriz anlarınız baş gösterdiğinde, imanınızın, sevginizin ve sevinciniz yok olduğunu varsaymayın. Tanrı’nın sizi acılar fırınında geliştirmek istediğini varsayın. Çünkü bir Hristiyan hedonistin imanının dövülmesi, genellikle iman krizinin ateşleriyle gerçekleşir.

İman, Krizde Dövülür yazısı ilk önce Müjde Birliği üzerinde ortaya çıktı.