Sefanya

Yazar

Sefanya’nın adı, “Rab sakladı” anlamına gelmektedir. Soyunu dört kuşağa kadar aktarmaktadır ki bu, peygamberler arasında en kapsamlı soy ağacıdır; amaç da kuvvetle muhtemel kraliyet soyunu ortaya koymaktır. Çoğu kişi ilk ayetteki Hizkiya’yı (1:1), babasıyla (Ahaz) oğlunun (Manaşşe) günahları arasında dindarlığıyla parlayan, Yahuda’nın iyi kralı Hizkiya olarak tanımlamaktadır. Sefanya’nın, dinî reformları Yahuda üzerinde böylesine olumlu bir etkiye sahip olan Hizkiya’yla özdeşleştirilmesi, onun hükümdarlığı süresince hizmet ettiği ve Hizkiya gibi ülkede gerçek dinin yeniden canlanmasını sağlayan Yoşiya’yla ince bir bağlantıdır.

Tarih

Sefanya 1:1, Sefanya’nın hizmetini, “Yahuda Kralı Amon oğlu Yoşiya zamanı”na tarihlendirmektedir. Yoşiya’nın M.Ö. 640’tan 609’a kadar uzunca bir hükümranlığı olmuştu ancak Sefanya’nın peygamberlik hizmeti bu dönemin tamamını kapsamıyordu. Örneğin, Sefanya 2:13, Ninova’nın henüz düşmemiş olduğunu belirmektedir (M.Ö. 612). Bahsedilen günahların çoğu (örn. 1:3-13), Yoşiya’nın reformlarından önce yaygındı, sonra değil. 2. Tarihler 34:3-35:19 Yoşiya’nın reformlarının iki evresi olduğuna işaret etmektedir: ilk olarak onun 12. yılında, ikincisi 18. yılında (M.Ö. 628 ve M.Ö. 622/621). Sefanya’nın vaazı kuvvetle muhtemel bu uyanışa katkıda bulundu. Bu da onun hizmetini Yoşiya’nın hükümranlığının ilk kısmına, yani M.Ö. 640-621 yıllarına tarihlendirmektedir. Bu, ahlaksız ve sapkın bir ulusu felaketin eşiğine getiren siyasi, sosyal ve ruhsal bir bozulma dönemiydi. Bu durumda Sefanya, Yeremya’nın ilk günlerini paylaşmıştır.

Tema

Rab’bin Günü: yargı ve kurtuluş.

Amaç

Günahkârları gelmekte olan, kaçınılmaz ve feci yargıya dair uyarmak ve günahkârları kurtuluş için tek umut yolu olarak tövbe etmeye teşvik etmek.

Toplu Bakış

Sefanya’nın Kurtuluş Vahyine Katkısı

Sefanya, Rab’bin Günü teolojisini Müjde vaazında ustalıkla işlemektedir. Rab’bin Günü, Tanrı’nın günahkârlara karşı yargılama veya halkına kutsama sağlama amacını gerçekleştirmek üzere zamana yaptığı çığır açıcı müdahaleleri ifade etmektedir. Eski Antlaşma, Rab’bin birden fazla günü olduğunu göstermektedir; bunların hepsi zamanın sona ermesi, günahkârların nihai yargılanması ve Rab İsa’nın ikinci gelişinde kutsalların tam kurtuluşu anlamına gelen son güne işaret eden tiplerdir (resim peygamberliklerdir). Bu amaçla, Sefanya’nın mesajı nihai olarak Mesih’e atıfta bulunmaktadır.

Sefanya’nın yargı ve kurtuluşa dair iki yönlü odağı, aynı zamanda Tanrı’nın bütün bildirisini vaaz etmenin ne olduğunu göstermektedir. Kurtuluşun iyi haberi yargının kötü haberinden ötürü çekicidir. Sefanya’nın Rab’bin dehşetine dair mesajı tövbe etme çağrısına ve Tanrı’nın merhametinin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Mesajı ayrıca Yeni Antlaşma’da daha dolu bir şekilde geliştirilen ve yerine gelen gerçekleri öngörmektedir. Yargı vaazı ideal peygamber olan Mesih vaazının ön gölgesidir (Mat. 24). Sefanya 2:11, öteki ulusların tek gerçek Tanrı’ya ibadet ettikleri, Mesih sayesinde mümkün kılınan (Ef. 2:14-22) ve Yeni Antlaşma kilisesinde başlayan bir zamana bakmaktadır (Gal. 3:26-29). Sefanya’nın yargı ve lütuf mesajı şunun güvencesini vermektedir: Tanrı zamanın kontrolündedir ve günah üzerindeki son zaferinde ve halkının nihai kurtuluşunda kendi adını temize çıkaracaktır (3:19-20).

Genel Hatlar

• I. Rab’bin Günü: Evrensel Yargı (1:1—3:8)
• A. Dünyanın Yargılanması (1:2–3)
• B. Yahuda’nın Yargılanması (1:4—2:3)
• 1. Günahtan Ötürü (1:4–13)
• 2. Rab’bin Büyük Günü (1:14–18)
• 3. Tövbe Etmeye Davet (2:1–3)
• C. Öteki Ulusların Yargılanması (2:4–15)
• 1. Filist (2:4–7)
• 2. Moav ve Ammon (2:8–11)
• 3. Etiyopya (2:12)
• 4. Asur (2:13–15)
• D. Yeruşalim’in Yargılanması (3:1–7)
• E. Dünyanın Yargılanması (3:8)
• II. Rab’bin Günü: Lütufkâr Kurtuluş (3:9–20)
• A. Eksiksiz Dönüşüm (3:9–13)
• B. Yüce Restorasyon (3:14–20)