Zekeriya

Yazar

Zekeriya, Eski Antlaşma’da yaygın bir addı ve “Yahve hatırlar” anlamına gelmektedir. Peygamber Zekeriya, İddo oğlu Berekya’nın oğludur ve Nehemya 12. bölümde kayda geçirilen soy ağacına göre, kâhinlik soyundan gelmektedir. Ezra 5:1 ile Nehemya 12:16’nın Zekeriya’yı İddo’nun oğlu olarak tanımlaması çelişkili değildir. Bu, İbrani tarzında onun İddo’nun soyundan olduğunu söylemenin bir yoluydu ki İddo Zerubbabil’le birlikte Yeruşalim’e dönen kâhinlerden biri olarak daha çok öne çıkan figürlerden biriydi. Hagay’ın aksine Zekeriya, peygamberlik hizmetine başladığında genç bir adam olmalıydı. Ölümü Eski Antlaşma’da kaydedilmemişse de, İsa onun, daha öncesinde de başka bir Zekeriya’nın şehitliğiyle aynı koşullar altında (2.Ta. 24:20-21), tapınakta şehit edildiğini söylemiştir (Mat. 23:25).

Tarih

Zekeriya da Hagay gibi –her ne kadar görev süresi onunkini geçmişse de– peygamberlik hizmetini Darius’un hükümranlığına gönderme yaparak tarihlendirmektedir. 1:1 ayetine göre, onun ilk bildirisi (1-6. bölümler) Darius’un ikinci yılına (M.Ö. 520), 7:1 ayetine göre onun ikinci bildirisiyse (7-8. bölümler) Darius’un dördüncü yılına (M.Ö. 518) denk düşmektedir. 9-14. ayetlerin bildirisiyse tarihlendirilmemektedir ve Yunanistan’a yapılan göndermeler daha ileri bir tarihe işaret etmektedir. Çoğu muhafazakâr uzman bu kısmı M.Ö. 480-470 yılları arasına tarihlendirmektedir. Zekeriya’nın toplam hizmeti yaklaşık olarak elli yıl kadar sürmüştür (M.Ö. 520-470).

Tema

Tanrı’nın sarsılmaz amacındaki umut.

Amaç

Tanrı halkını zafer içinde yaşamaya ve Tanrı’nın amaçladığı ve vaat ettiği kesin kutsamayı göz önünde bulundurarak gayretle hizmet etmeye teşvik etmek.

Toplu Bakış

Zekeriya’nın Kurtuluş Vahyine Katkısı

Babil esaretindeki yıllar sona ermişti ancak yetmiş yıllık tutsaklığın sonu, öngörülen refahın ve kutsamanın başlangıcı olmamıştı. İsrail’e dönenler Samiriyelilerin muhalefetiyle, toprakların çoraklığıyla, çetin çalışmayla ve zorluklarla karşılaştı. Hevesli bir umutla geri döndülerse de durumlar çok geçmeden onları boğdu, umut söndü ve restorasyon yolundaki ilerleme durdu. Ancak tapınak gelmekte olan Mesih için yerinde olmak zorundaydı. Böylece Tanrı, halkı çalışmaya cesaretlendirmek için Hagay’la Zekeriya’yı çıkardı. Hizmetleri birlikte işe yaradı çünkü ikinci tapınak M.Ö. 516/515’te tamamlandı. Hagay soruna doğrudan parmak basarken, Zekeriya, Tanrı’nın kapsamlı kurtarış planı ışığında halkı tapınağı yeniden inşa etmek üzere ateşlemeye çalıştı. Bunu, imanı hem dönemin maddi ihtiyaçlarıyla ilgili hem de Mesih’te merkezlenen ruhsal vaatlerle ilgili Tanrı’nın yerine getirmesi gereken antlaşma vaatlerine yönlendirerek başardı. “Orduların Rabbi” (Kitab-ı Mukaddes Çevirisi) unvanının bu peygamberlikte yaklaşık elli kez geçmesi önemlidir. Bu unvan, Tanrı’yı, isteğini yerine getirmek için tüm yarattıkları üzerinde tüm yetkiye ve güce sahip olan “Başkomutan” olarak tanımlaması yönünden yerindedir. Sonuç olarak, O’nun verdiği her büyük vaat büsbütün kesindir. Geleceğin kesin kutsamalarına duyulan güven dolu umut, şimdinin hizmetini teşvik etmek için etkili bir motivasyondu.

Zekeriya’nın umut bildirisinin odağında Mesih vardı. Onun Mesih’e dair spesifik ve açık öngörüleri, onun peygamberliğini Eski Antlaşma’daki en Mesih odaklı peygamberliklerden biri yapmaktadır. Buradaki peygamberlikler Mesih’in peygamber, kâhin ve kral olarak sergilediği aracılık işlevlerinin her birine dair detaylar vermektedir. O’nun Tanrı’nın temsilcisi olarak peygamberlik görevi 13:7 ayetinde barizdir; orduların Rabbi burada Mesih’e “çobanım”, “yakınım” (eşit olan) olarak atıfta bulunurken, O’nu bizzat vuracaktır. Matta 26:31 bunu doğrudan Mesih’le ve çarmıhla bağdaştırmaktadır. Bu ayrıca Mesih’in iyi çoban açıklamasıyla da paraleldir; Mesih burada canını koyunlar için verdiğini ve kendisinin Baba’yla bir olduğunu bildirmektedir (Yu. 10:30). Kâhinlik hizmetiyse en açık biçimde, 3:8 ve 6:12 ayetlerinde başkâhin Yeşu’ya benzeşimle verilip önemli Mesih unvanı olan “Dal”da görülmektedir. Mesih’in krallığı 9:9 ayetinde görülmektedir ki bu peygamberlik İsa’nın Yeruşalim’e Girişi’nde spesifik olarak yerine gelmiştir. Krallığın Mesih’in ikinci gelişiyle bağlantılı yönleri de umudun bir parçasıdır (14. bölüm). Mesih’le ilgili başka spesifik metinler de vardır ancak şu açıktır ki, Zekeriya Mesih’i göz önünde bulundurarak okunmalıdır.

Genel Hatlar

• I. Tövbe Etme Çağrısı (1:1–6)
• II. Yüreklendirici Görümler (1:7—6:15)
• A. Yüreklendirici Görümlere Giriş (1:7)
• B. Atlar ve Mersin Ağacı (1:8–17)
• C. Dört Boynuz (1:18–21)
• D. Adam ve Ölçü İpi (2:1–13)
• E. Yeşu ve Dal (3:1–10)
• F. Kandillik ve Zeytin Ağaçları (4:1–14)
• G. Uçan Tomar (5:1–4)
• H. Ölçü Kabındaki Kadın (5:5–11)
• I. Dört Savaş Arabası (6:1–8)
• J. Yeşu’ya Verilen Sembolik Taç (6:9–15)
• III. Cevaplanacak Sorular (7:1—8:23)
• A. Oruçla İlgili Bir Soru (7:1–3)
• B. Dört Cevap (7:4—8:23)
• 1. İkiyüzlü Oruç (7:4–7)
• 2. İtaat Daha İyi (7:8–14)
• 3. Tahribat Yerinde Restorasyon (8:1–17)
• 4. Yas Yerinde Sevinç (8:18–23)
• IV. Kutsamaya Dair Peygamberlik Bildirileri (9:1—14:21)
• A. İlk Bildiri (9:1—11:17)
• 1. Düşmanların Yargılanması (9:1–8)
• 2. Gelmekte Olan Kral (9:9—10:12)
• 3. Reddedilen Çoban (11:1–17)
• B. İkinci Bildiri (12:1—14:21)
• 1. Ulusal Kurtuluş (12:1–9)
• 2. Ruhsal Kurtuluş (12:10—13:9)